Ile wynosi składka zdrowotna – jaki to procent dochodu?

W 2026 roku składka zdrowotna wynosi 9% dochodu przy skali podatkowej, 4,9% dochodu przy podatku liniowym, a przy ryczałcie jest ustalana kwotowo według trzech progów przychodowych. Minimalna składka dla skali i podatku liniowego od lutego 2026 roku to 432,54 zł miesięcznie.

Od 1 lutego 2026 roku minimalna podstawa wymiaru dla przedsiębiorców rozliczających się skalą podatkową lub podatkiem liniowym wynosi 4806 zł, czyli 100% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego na początku roku składkowego. Najniższa składka to 9% tej kwoty, a więc 432,54 zł.

Składka zdrowotna na skali podatkowej i podatku liniowym

Na skali podatkowej składka wynosi 9% podstawy wymiaru, natomiast na podatku liniowym – 4,9%. W obu przypadkach podstawą jest dochód z działalności gospodarczej ustalany według odrębnych zasad dla składki zdrowotnej. Nie zawsze będzie on taki sam jak dochód wykazywany do celów podatku dochodowego.

Składkę za dany miesiąc ustala się na podstawie dochodu z miesiąca poprzedniego. Przy kolejnych rozliczeniach dochód może być ustalany narastająco od początku roku. Jeżeli składki społeczne nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, mogą pomniejszyć dochód przyjmowany do obliczeń. W przypadku prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów znaczenie może mieć także różnica remanentowa.

Dla obu form opodatkowania obowiązuje minimalna składka. Przy podatku liniowym stawka wynosi wprawdzie 4,9%, ale kwota wynikająca z tego procentu nie może spaść poniżej 432,54 zł w okresie od lutego 2026 roku do stycznia 2027 roku. Przy skali podatkowej ten sam limit wynika bezpośrednio z 9% minimalnej podstawy.

W styczniu 2026 roku obowiązuje jeszcze poprzedni okres składkowy. Minimalna podstawa wynosi wtedy 3499,50 zł, a minimalna składka – 314,96 zł. Od rozliczenia za luty 2026 roku stosuje się już podstawę 4806 zł i składkę 432,54 zł.

Jak ustalić dochód do składki?

Przy skali podatkowej i podatku liniowym obliczenie można uporządkować w kilku krokach:

1. Ustal przychody osiągnięte od początku roku.
2. Odejmij koszty uzyskania przychodów poniesione w tym samym okresie.
3. Uwzględnij składki społeczne, jeżeli nie zostały już ujęte w kosztach.
4. Porównaj otrzymaną podstawę z minimalnym poziomem 4806 zł i zastosuj stawkę 9% albo 4,9%.

Na skali podatkowej dochód w wysokości 10 000 zł daje składkę 900 zł. Przy podatku liniowym od tej samej podstawy składka wynosi 490 zł, o ile nie zadziała minimalny limit. Dla wysokich dochodów nie ma górnego limitu składki zdrowotnej.

Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku

Ryczałtowcy nie obliczają składki jako procentu własnego dochodu. Stawka wynosi 9% zryczałtowanej podstawy, a ta zależy od przychodu osiągniętego narastająco w roku kalendarzowym. Podstawą obliczeń jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2025 roku, które wyniosło 9228,64 zł.

Przychód na potrzeby progów można pomniejszyć o opłacone składki społeczne, jeżeli nie zostały wcześniej zaliczone do kosztów ani odliczone w inny sposób. Kosztów uzyskania przychodu nie odejmuje się, ponieważ ryczałt nie przewiduje ich rozliczania.

Przychód należy monitorować narastająco. Po przekroczeniu progu wyższą składkę stosuje się od miesiąca przekroczenia. Roczne rozliczenie może jednak wykazać dopłatę za wcześniejsze miesiące, w których była opłacana niższa kwota.

Ryczałtowiec, który prowadził działalność przez cały poprzedni rok, może w określonych warunkach wybrać metodę uproszczoną. Wtedy miesięczna podstawa jest ustalana na podstawie przychodu z poprzedniego roku i pozostaje stała w trakcie bieżącego roku. Nie zwalnia to z rocznego rozliczenia i ewentualnej dopłaty.

Jak wygląda dopłata na ryczałcie?

Jeżeli roczny przychód przekroczył wyższy próg, należy porównać składkę faktycznie zapłaconą z kwotą należną według ostatecznego przedziału. Procedura wygląda następująco:

1. Ustal roczny przychód po uwzględnieniu dopuszczalnych pomniejszeń.
2. Przyporządkuj go do właściwego progu.
3. Oblicz roczną składkę według podstawy obowiązującej dla tego progu.
4. Pomniejsz ją o składki zapłacone w ciągu roku i dopłać różnicę w rocznym rozliczeniu.

Karta podatkowa i wspólnicy spółek

Przy karcie podatkowej składka zdrowotna jest stała. Podstawę stanowi minimalne wynagrodzenie obowiązujące 1 stycznia 2026 roku, czyli 4806 zł. Składka wynosi zatem 432,54 zł miesięcznie od stycznia do grudnia 2026 roku.

Stałą składkę od 100% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału poprzedniego roku opłacają także niektóre osoby prowadzące działalność, między innymi wspólnicy spółek komandytowych, wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, określeni akcjonariusze prostych spółek akcyjnych oraz komplementariusze spółek komandytowo-akcyjnych. W 2026 roku jest to 830,58 zł miesięcznie.

Kiedy obliczyć i zapłacić składkę?

Składkę zdrowotną rozlicza się razem z dokumentami ZUS, w tym z deklaracją ZUS DRA. Dla większości przedsiębiorców termin przypada 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy składka. Osoby prawne, takie jak spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne, zasadniczo rozliczają składki do 15. dnia miesiąca.

Rok składkowy dla skali podatkowej i podatku liniowego trwa od 1 lutego do 31 stycznia następnego roku. Nie należy go mylić z rokiem kalendarzowym, który ma znaczenie między innymi przy progach przychodowych ryczałtu.

Najczęstsze wątpliwości

W praktyce wysokość składki może zależeć także od liczby działalności, innych tytułów do ubezpieczenia lub okresu zawieszenia. Najważniejsze zasady są następujące:

• Kilka działalności opodatkowanych tak samo – dochody albo przychody z tych działalności co do zasady sumuje się przy ustalaniu składki.
• Różne formy opodatkowania – dla każdej działalności ustala się podstawę według zasad właściwych dla danej formy.
• Etat i działalność – składki z obu tytułów rozlicza się odrębnie, chyba że przepisy przewidują szczególne wyłączenie.
• Zawieszenie działalności – za okres zawieszenia przedsiębiorca co do zasady nie opłaca składki z działalności, a przychody i koszty z tego okresu nie są uwzględniane w jej wyliczeniu.
• Odliczenie składki – na skali podatkowej nie odlicza się jej od podatku. Podatnik liniowy może rozliczyć zapłaconą składkę w kosztach lub odliczyć ją od dochodu do ustawowego limitu, a ryczałtowiec może pomniejszyć przychód o 50% zapłaconych składek.
• Wakacje składkowe – zwolnienie obejmuje wybrane składki społeczne, ale nie składkę zdrowotną.

Przy nietypowym zbiegu tytułów, kilku spółkach albo zmianie formy opodatkowania wysokość zobowiązania może wymagać indywidualnego sprawdzenia w ZUS. Najważniejsze dla szybkiego ustalenia stawki jest rozpoznanie formy opodatkowania, rodzaju podstawy oraz właściwego okresu rozliczeniowego.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. W przypadku nietypowej sytuacji rozliczeniowej warto skonsultować ją z księgowym lub ZUS.