JPK_PD – co to jest i kogo dotyczy?
JPK_PD to obowiązkowe elektroniczne raportowanie danych z ksiąg rachunkowych i ewidencji środków trwałych na potrzeby podatku dochodowego. Obejmuje przede wszystkim struktury JPK_KR_PD oraz JPK_ST_KR, a w kolejnych etapach także JPK_KPiR i JPK_EWP. Obowiązek wynika z przepisów o CIT i PIT oraz nie wymaga wcześniejszego wezwania urzędu skarbowego.
JPK_PD – co to jest?
Nazwa JPK_PD odnosi się do raportowania danych związanych z podatkiem dochodowym. W przypadku podatników prowadzących księgi rachunkowe podstawą są dwa pliki. JPK_KR_PD zawiera dane z ksiąg rachunkowych uzupełnione o informacje wymagane na potrzeby podatku dochodowego, natomiast JPK_ST_KR obejmuje dane z ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Obie struktury są potocznie określane jako JPK_CIT, ponieważ początkowo dotyczą przede wszystkim podatników podatku dochodowego od osób prawnych. W kolejnych etapach podobny obowiązek obejmie także podatników PIT prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów albo ewidencję przychodów.
Nie jest to JPK składany wyłącznie na żądanie organu podatkowego. Podatnik objęty przepisami ma prowadzić księgi przy użyciu programu komputerowego i przekazywać je w określonej strukturze elektronicznej. JPK_KR_PD dotyczy ksiąg rachunkowych, a JPK_ST_KR ewidencji majątku. Nie należy utożsamiać tych plików z deklaracją CIT ani z samym JPK_VAT.
Kogo i od kiedy dotyczy JPK_PD?
Wdrożenie zostało rozłożone na etapy. Daty dotyczą roku podatkowego lub obrotowego rozpoczynającego się po wskazanym terminie, dlatego przy ustalaniu obowiązku trzeba uwzględnić także długość roku podatnika i jego status.
Najważniejszy harmonogram wygląda następująco:
| Rok rozpoczęcia | Podatnicy | Zakres obowiązków |
|---|---|---|
| 2025 | Podatnicy CIT, których przychody przekroczyły 50 mln euro, oraz podatkowe grupy kapitałowe | Prowadzenie ksiąg według nowych wymogów i przygotowanie JPK_KR_PD. W pierwszym etapie istotne są między innymi znaczniki identyfikujące konta. |
| 2026 | Pozostali podatnicy CIT objęci przepisami | Obowiązek obejmuje kolejne grupy podatników CIT. Zakres danych jest szerszy, w tym może obejmować NIP kontrahenta, numer KSeF oraz dane o różnicach między wynikiem bilansowym i podatkowym. |
| 2027 | Podatnicy PIT prowadzący KPiR lub ewidencję przychodów | Raportowanie odpowiednio JPK_KPiR albo JPK_EWP, a także danych dotyczących środków trwałych w zakresie przewidzianym dla danej grupy. |
W przypadku największych podatników pierwsze przekazanie danych za rok 2025 przypada co do zasady w terminie związanym ze złożeniem zeznania za ten rok, czyli w 2026 r. Sam fakt, że plik jest przekazywany później, nie oznacza jednak, że przygotowania można rozpocząć dopiero przed wysyłką. Dane w księgach muszą być gromadzone w wymaganym układzie już za raportowany okres.
Zakres obowiązku może różnić się także zależnie od stosowanych zasad rachunkowości. W materiałach Ministerstwa Finansów wskazano między innymi szczególne rozwiązania dla jednostek sporządzających sprawozdania według MSSF. Przed wysyłką trzeba więc sprawdzić aktualną wersję struktury logicznej oraz broszurę informacyjną MF.
Jak JPK_KR_PD łączy się z KSeF?
Powiązanie opiera się na numerze KSeF, czyli identyfikatorze nadawanym fakturze ustrukturyzowanej po przyjęciu jej przez Krajowy System e-Faktur. Numer działa jak łącznik między dokumentem źródłowym a zapisem w księgach.
Przepływ danych można przedstawić w kilku krokach:
- Faktura trafia do KSeF, który nadaje jej numer KSeF.
- Podatnik pobiera dokument z KSeF do systemu finansowo-księgowego albo innego systemu używanego do prowadzenia ewidencji.
- Faktura zostaje ujęta w dzienniku lub odpowiedniej ewidencji, a zapis otrzymuje numer KSeF.
- System generuje JPK_KR_PD, JPK_KPiR albo inną właściwą strukturę z informacją pozwalającą powiązać zapis z fakturą.
- Organ podatkowy może zestawić dane z pliku JPK z informacjami zapisanymi w KSeF.
W JPK_KR_PD numer KSeF jest wykazywany w części Dziennik, w polu D_12. Nie należy mylić go z datą sporządzenia dowodu księgowego w polu D_7. Te daty mogą się różnić, między innymi przy wystawieniu dokumentu w trybie offline24. D_7 powinno odzwierciedlać datę sporządzenia dowodu zgodnie z zasadami rachunkowości, a nie automatycznie datę przesłania faktury do KSeF.
W przypadku JPK_KPiR numer KSeF jest przewidziany przy oznaczeniu dowodu księgowego. Dla ewidencji środków trwałych informacje są wykazywane w strukturze JPK_ST_KR. Zakres i miejsce prezentacji zależą więc od rodzaju pliku, a nie od samego faktu, że dokument jest fakturą.
Jak przygotować firmę do JPK_PD?
Przygotowanie wymaga sprawdzenia nie tylko funkcji eksportu pliku, lecz także jakości danych w systemie księgowym. Szczególnej uwagi wymagają konta podatkowe, identyfikatory kontrahentów i powiązanie zapisów z fakturami.
Przed rozpoczęciem raportowania warto wykonać następujące działania:
- Przejrzyj plan kont – sprawdź znaczniki identyfikujące konta oraz sposób oznaczania kont związanych z rozliczeniem podatku dochodowego.
- Zweryfikuj numery KSeF – upewnij się, że są pobierane z dokumentami i trafiają do właściwych pól, także przy fakturach zakupowych.
- Sprawdź różnice bilansowe i podatkowe – oceń, czy plan kont albo konta pozabilansowe pokazują dane potrzebne do ustalenia wyniku podatkowego.
- Wygeneruj testowe pliki – przeanalizuj strukturę, ciągłość numeracji zapisów, kompletność kont i zgodność danych z księgami.
- Zweryfikuj daty – sprawdź, czy system nie zastępuje daty sporządzenia dowodu datą wysłania faktury do KSeF.
Dokumenty zbiorcze, na przykład dane z kas rejestrujących lub systemów bilingowych, wymagają odrębnej analizy. Dla takich dokumentów struktura może dopuszczać niewypełnienie pól D_3 i D_12, ale po zakończeniu okresu zwolnienia trzeba zapewnić zgodność ewidencji z przepisami i wskazać wymagane dane, jeżeli zostały nadane.
Najczęstsze pytania o JPK_KR_PD
Czy pracownik jest kontrahentem w JPK_KR_PD?
Nie w przypadku zwykłych rozliczeń pracowniczych, takich jak wynagrodzenie, delegacja czy rozliczenie wydatków służbowych. Pracownik jest wykazywany jako kontrahent wtedy, gdy zawiera z pracodawcą transakcję w ramach własnej działalności gospodarczej.
Jak wykazywać grupę VAT?
Jeżeli kontrahent działa jako członek grupy VAT, w danych kontrahenta należy wykazać informacje dotyczące grupy VAT, w tym jej NIP, gdy to grupa jest wskazana na fakturze. Kod kontrahenta w dzienniku powinien umożliwiać prawidłowe powiązanie zapisu z właściwym podmiotem.
Co zrobić przy zmianie danych kontrahenta w trakcie roku?
Należy wykazać wszystkie zestawy danych kontrahenta, które wystąpiły w raportowanym okresie. Nie wystarczy ograniczyć się do danych aktualnych na ostatni dzień roku, jeżeli wcześniej stosowano inny identyfikator lub inny kraj jego nadania.
Czy trzeba przenosić wszystkie zapisy przy zmianie systemu finansowo-księgowego?
Plik JPK_KR_PD powinien odzwierciedlać księgi za cały raportowany okres. Samo przeniesienie sald na dzień migracji może więc nie wystarczyć, jeżeli uniemożliwi pokazanie zapisów, obrotów, sald i powiązań wymaganych dla całego roku. Sposób migracji trzeba ocenić przed zmianą systemu, aby zachować kompletność danych.
Najważniejsze dla podatnika jest rozdzielenie trzech kwestii: terminu objęcia obowiązkiem, zakresu właściwej struktury oraz jakości danych zapisanych w księgach. JPK_KR_PD służy do raportowania ksiąg, JPK_ST_KR ewidencji środków trwałych, a numer KSeF pozwala powiązać zapisy z fakturami.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Przed wysyłką plików należy sprawdzić aktualne przepisy, struktury logiczne i wyjaśnienia Ministerstwa Finansów.
