Mały ZUS plus – jaki kod ubezpieczenia wybrać?
W Małym ZUS Plus stosuje się kod 05 90, a w przypadku osoby pobierającej rentę z tytułu niezdolności do pracy – kod 05 92. Jeżeli już korzystasz z ulgi i masz jeden z tych kodów, nie musisz ponownie się przerejestrowywać. Przy pierwszym zgłoszeniu albo zmianie dotychczasowej ulgi potrzebujesz formularzy ZUS ZWUA oraz ZUS ZUA lub ZUS ZZA.
Jaki kod ubezpieczenia wybrać?
Kod tytułu ubezpieczenia wskazuje ZUS, z jakiego powodu podlegasz ubezpieczeniom i na jakich zasadach rozliczasz składki. W przypadku Małego ZUS Plus wybór zależy przede wszystkim od tego, czy masz rentę przyznaną z tytułu niezdolności do pracy.
| Sytuacja ubezpieczonego | Kod ubezpieczenia | Formularz zgłoszeniowy |
|---|---|---|
| Przedsiębiorca bez renty | 05 90 | ZUS ZUA albo ZUS ZZA |
| Przedsiębiorca z rentą z tytułu niezdolności do pracy | 05 92 | ZUS ZUA albo ZUS ZZA |
| Przedsiębiorca korzystający już z ulgi | 05 90 albo 05 92 | Brak ponownego zgłoszenia, jeśli sytuacja się nie zmieniła |
W praktyce pełny kod widoczny na dokumentach zawiera także dalsze znaki. Najważniejszy dla identyfikacji Małego ZUS Plus jest początek 05 90 albo 05 92. Kod 05 92 nie służy każdemu przedsiębiorcy pobierającemu dowolne świadczenie. Dotyczy osoby posiadającej rentę przyznaną z tytułu niezdolności do pracy.
Jak przejść na Mały ZUS Plus?
Jeżeli dotychczas rozliczałeś działalność z innym kodem, na przykład 05 10, 05 12, 05 70 albo 05 72, zgłoszenie wykonaj w określonej kolejności. Najpierw trzeba wyrejestrować poprzedni tytuł, a dopiero potem zgłosić nowy.
Procedura wygląda następująco:
- Wyrejestruj dotychczasowy kod – złóż formularz ZUS ZWUA z aktualnym kodem tytułu ubezpieczenia. Dotyczy to między innymi przejścia z pełnych składek albo z preferencyjnych składek.
- Zgłoś właściwy kod Małego ZUS Plus – złóż ZUS ZUA, jeśli podlegasz ubezpieczeniom społecznym, albo ZUS ZZA, jeśli z działalności podlegasz wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. W dokumencie wskaż kod 05 90 lub 05 92.
- Przekaż dane rozliczeniowe – razem z deklaracją za pierwszy miesiąc ulgi złóż ZUS DRA cz. II albo ZUS RCA cz. II. Dokument zawiera między innymi informacje o przychodzie, dochodzie, formie opodatkowania i podstawie wymiaru składek.
Formularz ZUS ZWUA powinien poprzedzać ZUS ZUA albo ZUS ZZA. Błędna kolejność może spowodować, że w dokumentach nadal będzie widoczny poprzedni tytuł ubezpieczenia. Mały ZUS Plus obniża składki społeczne, ale nie składkę zdrowotną, która pozostaje rozliczana na ogólnych zasadach.
Kiedy nie trzeba zmieniać kodu?
Nie składasz ponownie ZUS ZWUA i ZUS ZUA albo ZUS ZZA, jeżeli już korzystasz z Małego ZUS Plus i nadal spełniasz warunki ulgi. Dotyczy to sytuacji, w której:
- masz zgłoszenie z kodem 05 90 albo 05 92;
- nie zmieniła się twoja sytuacja ubezpieczeniowa;
- nadal prowadzisz działalność i chcesz kontynuować ulgę;
- nadal spełniasz ustawowe warunki korzystania z Małego ZUS Plus.
W takim przypadku nie wykonujesz ponownego przerejestrowania. Składasz natomiast wymagane dokumenty rozliczeniowe, w tym ZUS DRA cz. II albo ZUS RCA cz. II. Od 2026 roku zmieniły się zasady liczenia okresu korzystania z ulgi, ale same kody 05 90 i 05 92 pozostały bez zmian.
Jakie są terminy zgłoszenia?
Przy kontynuowaniu działalności i rozpoczęciu korzystania z ulgi od stycznia dokumenty trzeba przekazać co do zasady do 31 stycznia. Jeżeli termin ustawowy przypada w dzień wolny, zastosowanie może mieć najbliższy dzień roboczy. W 2026 roku ZUS wskazywał w tym kontekście termin 2 lutego, ponieważ 31 stycznia przypadał w sobotę.
Termin 7 dni dotyczy sytuacji, gdy prawo do ulgi powstaje w trakcie roku. Chodzi w szczególności o:
- rozpoczęcie działalności gospodarczej;
- wznowienie zawieszonej działalności;
- zakończenie okresu korzystania z preferencyjnych składek;
- spełnienie warunków Małego ZUS Plus w innym miesiącu niż styczeń.
Termin liczy się od pierwszego dnia, w którym spełniasz warunki do objęcia ulgą. Spóźnienie z dokumentami może oznaczać utratę możliwości korzystania z Małego ZUS Plus przez dany rok. Samo spełnienie warunku przychodowego nie zastępuje terminowego zgłoszenia do ZUS.
Przed wysłaniem dokumentów sprawdź, czy wybrałeś właściwy formularz, poprzedni kod został wyrejestrowany oraz czy w zgłoszeniu widnieje 05 90 albo 05 92. Jeżeli już jesteś zgłoszony z jednym z tych kodów, nie twórz nowego zgłoszenia tylko dlatego, że rozpoczął się kolejny rok.
Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku nietypowej sytuacji ubezpieczeniowej lub wątpliwości dotyczących prawa do ulgi sprawdź aktualne informacje ZUS albo skonsultuj dokumenty ze specjalistą.
