Składka TFP – co to jest i kiedy trzeba ją opłacić?

Składka TFP to obowiązkowa opłata związana z udziałem w imprezie turystycznej. Trafia na wyodrębniony rachunek Turystycznego Funduszu Pomocowego obsługiwany przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, a nie do kieszeni biura podróży. Jej zadaniem jest ochrona wpłat podróżnych w razie nieuniknionych i nadzwyczajnych okoliczności, takich jak poważny kryzys lub klęska żywiołowa.

TFP i TFG – czym różnią się te fundusze?

Turystyczny Fundusz Pomocowy i Turystyczny Fundusz Gwarancyjny są częścią ustawowego systemu ochrony klientów biur podróży, ale reagują na różne zagrożenia. TFG dotyczy przede wszystkim niewypłacalności organizatora, natomiast TFP ma znaczenie wtedy, gdy wyjazd nie może się odbyć z powodu nadzwyczajnych i nieuniknionych okoliczności.

Oba fundusze nie są polisą turystyczną. Nie zastępują ubezpieczenia kosztów leczenia, NNW, OC ani ochrony bagażu. Zabezpieczają przede wszystkim pieniądze wpłacone za imprezę turystyczną oraz, w przypadku TFG, organizację powrotu do kraju przy niewypłacalności biura.

Dlaczego składka TFP pojawia się na rachunku?

Organizator turystyki ma obowiązek naliczyć składkę za każdego podróżnego objętego umową i przekazać ją na rachunek TFP. Biuro pełni więc funkcję podmiotu, który pobiera i rozlicza opłatę, ale składka nie jest jego przychodem. Pieniądze są przeznaczone na fundusz zarządzany przez UFG.

Przepisy nie wymagają, aby składka była na każdej fakturze wyszczególniona jako osobna pozycja. Powinna jednak zostać uwzględniona w cenie imprezy i wynikać z rozliczenia organizatora. Obowiązek jej odprowadzania wynika z przepisów dotyczących systemu ochrony podróżnych, w tym z ustawy z 2 marca 2020 r. dotyczącej szczególnych rozwiązań związanych między innymi z sytuacjami kryzysowymi.

Informacja o składkach TFP i TFG w dokumentach związanych z wyjazdem pokazuje, że organizator działa w ramach ustawowego systemu. Legalność konkretnego przedsiębiorcy można dodatkowo sprawdzić w Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Przedsiębiorców Ułatwiających Nabywanie Powiązanych Usług Turystycznych.

Kiedy pobiera się składkę TFP i ile wynosi?

Stawka zależy od miejsca realizacji imprezy, rodzaju transportu oraz tego, kiedy organizator przyjmuje wpłaty od podróżnych. Jeżeli całość lub część pieniędzy jest pobierana przed rozpoczęciem wyjazdu, stosuje się stawkę właściwą dla danego rodzaju imprezy. Gdy klient płaci dopiero po realizacji imprezy, składka wynosi 0 zł.

Według zasad określonych w rozporządzeniu stawki dla płatności przyjmowanych przed wyjazdem wynoszą od 2 zł do 15 zł za podróżnego, zależnie od kierunku i sposobu transportu. Przykładowo, dla imprez realizowanych w Polsce oraz w państwach mających lądową granicę z Polską stawka wynosi 2 zł, a dla wybranych imprez pozaeuropejskich może wynieść 7 zł, 13 zł lub 15 zł. Przy ustalaniu stawki trzeba uwzględnić aktualne brzmienie rozporządzenia i kategorię konkretnej imprezy.

Składka TFP wynosi 0 zł w szczególności w następujących przypadkach:

• Wpłaty od podróżnych są przyjmowane w całości dopiero po zakończeniu imprezy turystycznej.
• Impreza trwa krócej niż 24 godziny i nie obejmuje noclegu.
• Rodzaj świadczenia nie mieści się w zakresie imprez objętych obowiązkiem odprowadzania składki.
• Przepisy dotyczące konkretnej kategorii imprezy przewidują stawkę zerową z uwagi na sposób rozliczania płatności.

Co do zasady składka jest bezzwrotna, gdy podróżny sam rezygnuje z wyjazdu z przyczyn niezwiązanych z nieuniknionymi i nadzwyczajnymi okolicznościami. Nie oznacza to jednak, że każda sytuacja odwołania imprezy automatycznie wyłącza zwrot. Jeżeli wyjazd nie dochodzi do skutku z przyczyn przewidzianych w przepisach lub umowie, sposób rozliczenia składki może być inny i zależy od podstawy odwołania oraz warunków udziału w imprezie.

W rozliczeniach organizatora składka za rozwiązaną umowę może zostać zarachowana na poczet kolejnych należności. To mechanizm księgowy po stronie przedsiębiorcy, a nie osobna opłata pobierana ponownie od klienta za to samo zdarzenie.

Co składka TFP oznacza dla podróżnego?

Jej obecność w cenie wyjazdu oznacza, że zakup jest objęty ustawowym systemem zabezpieczeń finansowych. TFP nie gwarantuje, że każda rezygnacja klienta będzie oznaczała zwrot tej opłaty. Chroni przed skutkami określonych sytuacji nadzwyczajnych, a TFG odpowiada za inny rodzaj ryzyka, czyli niewypłacalność organizatora.

Najprościej zapamiętać tę różnicę tak: TFG dotyczy problemu finansowego biura, a TFP – nadzwyczajnych okoliczności, które uniemożliwiają realizację wyjazdu. Składka TFP jest więc elementem systemu ochrony podróżnych, a nie dodatkowym zarobkiem organizatora.

Informacje dotyczące stawek i zasad rozliczania składki mogą wynikać z aktualnych przepisów oraz warunków konkretnej umowy. Przy wątpliwościach dotyczących zwrotu opłaty należy sprawdzić dokumenty imprezy i skontaktować się z organizatorem.