Ulga na start – co potem? Jakie składki płacić po okresie ulgi?
Po zakończeniu Ulgi na start, która obejmuje 6 pełnych miesięcy, musisz zgłosić się do ubezpieczeń społecznych. Jeżeli spełniasz warunki, najczęściej przechodzisz na Preferencyjny ZUS przez kolejne 24 miesiące. Na złożenie dokumentów masz 7 dni od dnia zmiany ubezpieczenia.
Co po Uldze na start?
Ulga na start zwalnia przedsiębiorcę z opłacania składek społecznych, ale nie ze składki zdrowotnej. Po upływie sześciu pełnych miesięcy powstaje obowiązek objęcia ubezpieczeniami społecznymi. W praktyce oznacza to zmianę zgłoszenia w ZUS z kodu zaczynającego się od 05 40 na kod właściwy dla preferencyjnych składek, czyli najczęściej 05 70.
Preferencyjny ZUS jest odrębną ulgą. Możesz korzystać z niego przez 24 pełne miesiące, a podstawę składek społecznych stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Składka zdrowotna nadal jest rozliczana według zasad właściwych dla wybranej formy opodatkowania.
Jeżeli działalność rozpoczęła się w trakcie miesiąca, ten niepełny miesiąc co do zasady nie jest wliczany do sześciu pełnych miesięcy ulgi. Nowe ubezpieczenia zaczynają się wtedy od pierwszego dnia kolejnego miesiąca. Przy rozpoczęciu działalności pierwszego dnia miesiąca okres ulgi obejmuje także ten miesiąc.
Czy możesz przejść na Preferencyjny ZUS?
Przed złożeniem dokumentów sprawdź, czy spełniasz podstawowe warunki. Preferencyjne składki są przeznaczone dla osoby fizycznej prowadzącej działalność, w tym wspólnika spółki cywilnej, która:
- nie prowadziła działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy przed rozpoczęciem obecnej działalności,
- nie wykonuje na rzecz byłego pracodawcy czynności odpowiadających pracy wykonywanej na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym,
- prowadzi działalność we własnym imieniu, a nie jako osoba współpracująca z innym przedsiębiorcą,
- nie podlega z innego tytułu zasadom wyłączającym obowiązek opłacania składek społecznych z działalności.
Spełnienie warunków oznacza możliwość skorzystania z preferencji, ale nie zwalnia z obowiązku prawidłowego zgłoszenia. W razie zbiegu tytułów ubezpieczenia, na przykład etatu z wynagrodzeniem co najmniej równym minimalnemu, zakres zgłoszenia może wyglądać inaczej.
Jak zmienić zgłoszenie w ZUS?
Dokumenty złóż w ciągu 7 dni od dnia ustania ubezpieczenia zdrowotnego z kodem 05 40 i powstania obowiązku ubezpieczeń społecznych. Zachowaj kolejność, ponieważ ZUS ZWUA służy do wyrejestrowania, a ZUS ZUA do ponownego zgłoszenia.
- Wyrejestruj się z dotychczasowego kodu. Złóż formularz ZUS ZWUA z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 40. Jako przyczynę wyrejestrowania wskaż kod 600, czyli inną przyczynę wyrejestrowania.
- Zgłoś się do ubezpieczeń społecznych. Złóż ZUS ZUA z kodem 05 70. Formularz obejmuje ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Ubezpieczenie chorobowe pozostaje dobrowolne.
- Rozlicz pierwsze składki na nowych zasadach. Złóż deklarację ZUS DRA za pierwszy miesiąc objęty Preferencyjnym ZUS-em i opłać składki w terminie właściwym dla przedsiębiorcy. Dla większości osób prowadzących działalność termin ten przypada do 20. dnia następnego miesiąca.
Data wyrejestrowania wskazana w ZUS ZWUA i data rozpoczęcia ubezpieczeń podana w ZUS ZUA powinny wskazywać ten sam dzień. Zwykle jest to pierwszy dzień miesiąca następującego po zakończeniu sześciu pełnych miesięcy. Dzięki temu między ubezpieczeniami nie powstaje niezamierzona przerwa.
| Etap | Formularz | Kod tytułu ubezpieczenia |
|---|---|---|
| Zakończenie Ulgi na start | ZUS ZWUA – wyrejestrowanie | 05 40 XX, przyczyna 600 |
| Rozpoczęcie Preferencyjnego ZUS | ZUS ZUA – zgłoszenie | 05 70 XX |
| Pierwsze rozliczenie nowych składek | ZUS DRA | Kod właściwy dla Preferencyjnego ZUS |
Końcowe cyfry kodu mogą zależeć między innymi od prawa do emerytury lub renty oraz stopnia niepełnosprawności. Jeżeli masz rentę albo inny tytuł do ubezpieczeń, nie wpisuj kodu automatycznie. Wątpliwości dotyczące właściwego wariantu najlepiej wyjaśnić w ZUS lub z osobą prowadzącą rozliczenia.
Co grozi za spóźnienie?
Brak dokumentów w terminie może zostać uznany za niedopełnienie obowiązku zgłoszeniowego, a przepisy przewidują za takie naruszenie grzywnę. Opóźnienie może też utrudnić prawidłowe rozliczenie składek i stworzyć przerwę między ubezpieczeniem z kodem 05 40 a ubezpieczeniem z kodem 05 70.
Najczęstsze błędy to złożenie ZUS ZUA przed ZUS ZWUA, wpisanie niewłaściwej daty albo użycie kodu 05 40 zamiast 05 70. Przed wysłaniem dokumentów sprawdź trzy elementy:
- czy ZUS ZWUA i ZUS ZUA mają zgodne daty przejścia,
- czy na ZUS ZWUA wskazano przyczynę wyrejestrowania 600,
- czy zgłoszenie ZUS ZUA obejmuje właściwy wariant kodu 05 70 XX i wybrane ubezpieczenie chorobowe.
Co po 24 miesiącach Preferencyjnego ZUS?
Po wykorzystaniu 24 miesięcy preferencyjnych składek możesz sprawdzić, czy spełniasz warunki Małego ZUS Plus, którego wysokość zależy od dochodu lub przychodu i zasad określonych w przepisach. Jeżeli nie przysługuje Ci kolejna ulga, przechodzisz na składki obliczane na zasadach ogólnych.
Najważniejsza kolejność to: ZUS ZWUA z kodem 05 40, następnie ZUS ZUA z kodem 05 70, a potem ZUS DRA. Wszystkie zgłoszenia zmian przekaż do ZUS w ciągu 7 dni i zachowaj zgodność dat.
Informacje dotyczące terminów, kodów i zasad podlegania ubezpieczeniom mogą zależeć od indywidualnej sytuacji przedsiębiorcy. W razie zbiegu tytułów ubezpieczenia lub wątpliwości co do właściwego kodu sprawdź aktualne wytyczne ZUS albo skonsultuj się ze specjalistą.
