Nowa podstawa chorobowego – po jakiej przerwie przysługuje?

Podstawę wymiaru zasiłku ustala się na nowo, gdy między okresami pobierania zasiłków wystąpi przerwa wynosząca co najmniej 3 pełne miesiące kalendarzowe. Nie chodzi jednak o 90 dni. Krótsza przerwa oznacza co do zasady pozostawienie dotychczasowej podstawy, chyba że wystąpi wyjątek, na przykład zmiana etatu.

3 miesiące dotyczą przeliczenia podstawy, a 60 dni – ustalenia, czy powstaje nowy okres zasiłkowy. Są to dwa niezależne terminy.

Po jakiej przerwie podstawa zasiłku jest ustalana od nowa?

Zgodnie z art. 43 ustawy zasiłkowej podstawy wymiaru nie ustala się ponownie, jeżeli między okresami pobierania zasiłków nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż 3 pełne miesiące kalendarzowe. Dotyczy to zasiłków tego samego lub innego rodzaju, między innymi zasiłku chorobowego, opiekuńczego i macierzyńskiego.

Po przerwie obejmującej co najmniej 3 pełne miesiące kalendarzowe trzeba ustalić podstawę ponownie. W praktyce oznacza to obliczenie jej według wynagrodzenia właściwego dla nowego okresu, co zwykle wiąże się z analizą 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy.

Pełne miesiące kalendarzowe nie są tym samym co 90 dni. Przykładowo okres od 15 stycznia do 15 kwietnia obejmuje trzy miesiące liczone kalendarzowo od tej samej daty. Przy ocenie konkretnego przypadku należy sprawdzić datę zakończenia poprzedniego okresu pobierania świadczenia oraz datę rozpoczęcia kolejnej niezdolności do pracy.

Kiedy podstawa zmienia się mimo krótszej przerwy?

Reguła dotycząca przerwy nie działa w oderwaniu od innych przepisów. Podstawę trzeba przeliczyć także wtedy, gdy zmieniły się warunki mające wpływ na jej wysokość. Dotyczy to w szczególności następujących sytuacji:

• Zmiana wymiaru czasu pracy – podstawę ustala się z wynagrodzenia należnego w nowym wymiarze etatu, jeżeli zmiana nastąpiła w miesiącu powstania niezdolności do pracy albo w okolicznościach przewidzianych w art. 40 ustawy zasiłkowej.
• Zmiana regulaminu wynagradzania – ponowne ustalenie może być konieczne, gdy zmieniły się zasady przyznawania składników wynagrodzenia, na przykład premii uwzględnianej albo pomijanej w podstawie.
• Zmiana zasad prawa do składnika wynagrodzenia – znaczenie może mieć zapis regulaminu, zgodnie z którym dany składnik przysługuje tylko do określonego terminu albo nie przysługuje za okres pobierania zasiłku.
• Ustanie umowy cywilnoprawnej lub składnika związanego z taką umową – jeżeli wpływa to na wynagrodzenie uwzględniane w podstawie, trzeba sprawdzić, czy dotychczasowe wyliczenie nadal jest prawidłowe.
• Zmiana minimalnego wynagrodzenia – może wpłynąć na minimalną podstawę zasiłku, gdy wynagrodzenie pracownika odpowiadało ustawowemu minimum.

Przy zmianie rodzaju świadczenia trzeba przeanalizować sytuację osobno. Jeżeli po zasiłku chorobowym bezpośrednio powstaje prawo do zasiłku macierzyńskiego, a wcześniej zmienił się wymiar czasu pracy, podstawa macierzyńskiego może uwzględniać nowe warunki, nawet bez przerwy między świadczeniami.

Jak działa zasada w zależności od długości przerwy?

Trzy miesiące a 60 dni – jaka jest różnica?

Trzy pełne miesiące kalendarzowe decydują o tym, czy trzeba ponownie obliczyć podstawę wymiaru świadczenia, czyli kwotę służącą do ustalenia wysokości zasiłku.

60 dni odnosi się natomiast do okresu zasiłkowego. Do jednego okresu zasiłkowego wlicza się poprzednie okresy niezdolności do pracy, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 60 dni. Jeżeli przerwa wyniosła co najmniej 61 dni, co do zasady rozpoczyna się nowy okres zasiłkowy.

Okres zasiłkowy trwa zasadniczo do 182 dni, a w przypadku niezdolności do pracy spowodowanej gruźlicą albo przypadającej w czasie ciąży – do 270 dni. Przerwa dłuższa niż 60 dni może więc otworzyć nowy limit dni, ale sama nie przesądza jeszcze o ponownym ustaleniu podstawy. Do tego służy reguła 3 pełnych miesięcy kalendarzowych.

Przerwa w niezdolności do pracy oznacza dni, w których pracownik był zdolny do pracy między kolejnymi absencjami. Nie liczy się wyłącznie przerwy między zwolnieniami wystawionymi przez lekarza.

Co zrobić po zmianie etatu?

Zmiana wymiaru czasu pracy jest szczególnym przypadkiem, ponieważ może wymusić przeliczenie podstawy niezależnie od długości przerwy między zwolnieniami. Przy ustalaniu świadczenia należy przejść przez następujące etapy:

1. Ustal datę zmiany wymiaru czasu pracy i sprawdź, czy przypada ona w miesiącu powstania niezdolności do pracy.
2. Sprawdź, jaki rodzaj świadczenia był wypłacany przed zmianą i jaki przysługuje po niej.
3. Przyjmij wynagrodzenie należne w nowym wymiarze etatu, z uwzględnieniem zasad uzupełniania wynagrodzenia, jeżeli miesiąc był niepełny z powodu usprawiedliwionej absencji.
4. W dokumentacji płatnika, w tym w formularzu Z-3 przekazywanym do ZUS, wykaż dane pozwalające ustalić wynagrodzenie według nowych warunków.
5. Sprawdź regulamin wynagradzania oraz listy płac, zwłaszcza gdy wraz ze zmianą etatu zmieniły się premie, dodatki lub inne składniki wynagrodzenia.

Jeżeli zmiana etatu nastąpiła w trakcie choroby, nowe warunki uwzględnia się od daty ich obowiązywania, o ile przepisy pozwalają zastosować je do danego świadczenia. Przy zmianie rodzaju zasiłku analiza może prowadzić do innego wyniku niż przy kolejnych okresach tego samego świadczenia.

W sprawach obejmujących zmianę etatu, regulaminu wynagradzania i składników zmiennych nie wystarczy samo policzenie dni przerwy. Trzeba porównać daty absencji z umową o pracę, dokumentacją płacową oraz zasadami przyznawania wynagrodzenia.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.