L4 na umowie zlecenie – ile płatne i komu przysługuje?

Tak, ale samo zwolnienie lekarskie na umowie zlecenie nie oznacza automatycznej wypłaty. Zleceniobiorca otrzyma zasiłek chorobowy tylko wtedy, gdy został objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym i podlega mu nieprzerwanie przez co najmniej 90 dni. Świadczenie wypłaca ZUS, a nie zleceniodawca.

Czy na umowie zlecenie przysługuje płatne L4?

„L4” to potoczne określenie zwolnienia lekarskiego, obecnie przekazywanego jako e-ZLA. Sam dokument potwierdza niezdolność do pracy, ale nie tworzy jeszcze prawa do pieniędzy. W przypadku umowy zlecenie świadczeniem za czas choroby jest zasiłek chorobowy.

Składka chorobowa przy umowie zlecenie jest dobrowolna. Zleceniobiorca musi zgłosić chęć objęcia tym ubezpieczeniem za pośrednictwem zleceniodawcy. Jeżeli składka nie jest opłacana, zwolnienie może usprawiedliwiać nieobecność, ale nie daje prawa do zasiłku.

Nie należy mylić tego świadczenia z wynagrodzeniem chorobowym. Wynagrodzenie chorobowe, finansowane przez pracodawcę za początkowy okres choroby, dotyczy pracowników zatrudnionych na umowie o pracę. Przy umowie zlecenie nie ma takiego mechanizmu. Po spełnieniu warunków zleceniobiorcy przysługuje zasiłek z ubezpieczenia chorobowego.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Najważniejszy jest 90-dniowy okres wyczekiwania. Prawo do zasiłku powstaje co do zasady po 90 dniach nieprzerwanego dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Przerwa między okresami ubezpieczenia może wpływać na konieczność ponownego oczekiwania.

Przed sprawdzeniem prawa do świadczenia zweryfikuj następujące kwestie:

• Ubezpieczenie – czy z tytułu umowy zlecenie opłacana jest dobrowolna składka chorobowa?
• Okres wyczekiwania – czy od zgłoszenia do ubezpieczenia minęło co najmniej 90 dni?
• Ciągłość – czy między kolejnymi okresami ubezpieczenia nie było przerwy, która powoduje konieczność liczenia okresu od początku?
• Status ubezpieczeniowy – czy z danego tytułu w ogóle podlegasz ubezpieczeniom społecznym i możesz przystąpić do ubezpieczenia chorobowego?

W niektórych sytuacjach przepisy przewidują wyjątki od okresu wyczekiwania. Ich zastosowanie zależy od wcześniejszych okresów ubezpieczenia i konkretnej sytuacji ubezpieczonego, dlatego przy nietypowej przerwie warto sprawdzić dokumenty w ZUS.

Ile wynosi zasiłek chorobowy na umowie zlecenie?

Kwota nie jest liczona od całego wynagrodzenia „na rękę”. Podstawę stanowi przeciętny miesięczny przychód, od którego opłacano składkę chorobową, zwykle z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy. Jeżeli ubezpieczenie trwało krócej, uwzględnia się odpowiednio krótszy okres.

Od przychodu odejmuje się kwotę odpowiadającą 13,71% podstawy składek społecznych. Następnie ustala się stawkę za jeden dzień, dzieląc podstawę przez 30, i mnoży ją przez liczbę dni zwolnienia oraz właściwy procent zasiłku. Zasiłek chorobowy wynosi co do zasady 80% podstawy, a w przypadkach wskazanych w przepisach może wynosić 100%.

Przykładowo, przy podstawie po odliczeniu składek wynoszącej 3480 zł, stawka przed zastosowaniem procentu zasiłku wynosi 116 zł za dzień. Przy świadczeniu w wysokości 80% daje to 92,80 zł za każdy dzień choroby. To uproszczony przykład, ponieważ rzeczywiste wyliczenie może uwzględniać krótszy okres ubezpieczenia, przerwy, zmienne przychody albo szczególne zasady dla pierwszego miesiąca.

Przychód z kolejnych umów zlecenia z tym samym zleceniodawcą może być traktowany jako okres nieprzerwanego ubezpieczenia. Jeżeli choroba powstanie przed upływem pełnego miesiąca ubezpieczenia, podstawa może być ustalana według odrębnych reguł, a nie jako prosta średnia z 12 miesięcy.

Jak zgłosić chorobę i otrzymać świadczenie?

Procedura po wystawieniu zwolnienia zwykle wygląda następująco:

1. Udaj się do lekarza, który po stwierdzeniu niezdolności do pracy wystawi elektroniczne zwolnienie e-ZLA.
2. Sprawdź, czy zleceniodawca ma aktualne dane potrzebne do przekazania dokumentów do ZUS.
3. Poinformuj zleceniodawcę o niezdolności do pracy, nawet jeśli e-ZLA jest dostępne elektronicznie.
4. ZUS lub płatnik zasiłku zweryfikuje prawo do świadczenia, okres ubezpieczenia i podstawę jego obliczenia.
5. Po zakończeniu weryfikacji świadczenie zostanie wypłacone przez właściwego płatnika, najczęściej ZUS.

To, czy wypłatą technicznie zajmuje się ZUS, może zależeć od statusu płatnika składek i liczby ubezpieczonych. Nie zmienia to zasady, że zasiłek wynika z ubezpieczenia chorobowego, a nie z samego zawarcia umowy zlecenie.

Kiedy zasiłek nie przysługuje?

Uwaga: najczęstszy błąd polega na uznaniu, że każde e-ZLA na zleceniu jest płatne. Świadczenie może nie zostać przyznane w następujących sytuacjach:

• Składka chorobowa nie była opłacana, ponieważ zleceniobiorca nie przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia.
• Choroba rozpoczęła się przed upływem 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia, a nie zachodzi wyjątek przewidziany w przepisach.
• Ubezpieczenie zostało przerwane i nie można zaliczyć wcześniejszego okresu do okresu wyczekiwania.
• Zleceniobiorca ma status studenta i nie ukończył 26 lat, a zlecenie korzysta ze zwolnienia ze składek społecznych. W takim przypadku zwykle nie ma również składki chorobowej, więc nie powstaje prawo do zasiłku z tego tytułu.

Na umowie zlecenie płatne L4 jest więc możliwe, ale tylko po wcześniejszym zgłoszeniu do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i spełnieniu warunków ustawowych. Bez tej składki samo zwolnienie lekarskie nie zapewnia wypłaty.

Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku zbiegu kilku tytułów ubezpieczenia, przerw w ubezpieczeniu lub nietypowych zasad wynagradzania indywidualne prawo do świadczenia warto potwierdzić w ZUS.