Ile wynosi ulga na dziecko w składce KRUS?
Nie ma jednej „ulgi na dziecko w KRUS”, którą można odliczyć od podatku. Rolnik może jednak skorzystać z dwóch odrębnych mechanizmów: obniżenia składki emerytalno-rentowej w KRUS oraz ulgi prorodzinnej rozliczanej w PIT. To, ile wynosi obniżka składki, zależy od aktualnych zasad i stawek ogłaszanych przez KRUS. Nie należy utożsamiać jej z ulgą podatkową.
Ulga w KRUS a ulga na dziecko w PIT
Obniżenie składki KRUS jest wsparciem związanym z ubezpieczeniem społecznym rolników. W praktyce zmniejsza podstawę wymiaru składki emerytalno-rentowej. Nie obniża podatku dochodowego i nie jest wykazywane w zeznaniu PIT jako ulga prorodzinna.
Ulga na dziecko w PIT działa inaczej. Jest odliczeniem od podatku dochodowego i może przysługiwać rodzicowi, opiekunowi prawnemu albo rodzinie zastępczej, która uzyskuje dochody opodatkowane według skali podatkowej. Samo podleganie ubezpieczeniu w KRUS ani nie daje automatycznie prawa do tej ulgi, ani go nie wyklucza.
| Cecha | Obniżenie składki KRUS | Ulga na dziecko w PIT |
|---|---|---|
| Cel | Zmniejszenie należnej składki emerytalno-rentowej | Zmniejszenie podatku dochodowego |
| Instytucja | KRUS | Urząd skarbowy, w ramach rozliczenia PIT |
| Komu może przysługiwać | Ubezpieczonemu rolnikowi lub domownikowi spełniającemu warunki określone w przepisach | Osobie wykonującej władzę rodzicielską, opiekunowi prawnemu lub rodzinie zastępczej, przy spełnieniu warunków podatkowych |
| Sposób uzyskania | Wniosek i dokumenty składane w KRUS | Odliczenie w zeznaniu PIT, bez składania wniosku do KRUS |
Jak działa obniżenie składki KRUS?
Według informacji zawartych w przekazanym materiale obniżenie obejmuje składkę emerytalno-rentową i może wynosić jedną trzecią tej składki za każde uprawnione dziecko, maksymalnie za dwoje dzieci. Oznacza to, że przy dwojgu dzieci obniżka może sięgnąć dwóch trzecich części emerytalno-rentowej.
Nie można jednak przenosić tego mechanizmu na wszystkie składki. Składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie pozostaje odrębnym obciążeniem. Konkretna kwota zależy od stawki obowiązującej w danym okresie, dlatego przed wyliczeniem należności trzeba sprawdzić aktualny komunikat KRUS. Stawki mogą zmieniać się wraz z kolejnymi kwartałami.
Nie należy też przyjmować jako aktualnych dawnych wyliczeń, na przykład stawek obowiązujących w 2024 roku. Mogą one służyć wyłącznie jako historyczny przykład, a nie jako podstawa bieżącej wpłaty.
Kto może złożyć wniosek o obniżenie składki?
Prawo do obniżenia składki nie powstaje automatycznie. Zainteresowana osoba powinna sprawdzić swoją sytuację w jednostce KRUS i złożyć wniosek na aktualnym formularzu. W praktyce znaczenie mają między innymi:
- Podleganie ubezpieczeniu w KRUS przez rolnika lub domownika.
- Wychowywanie dziecka spełniającego warunki wiekowe lub inne kryteria wskazane w przepisach.
- Faktyczne sprawowanie opieki i utrzymywanie dziecka w zakresie wymaganym przez KRUS.
- Brak zaległości w składkach, jeżeli jest to warunek zastosowany w danej procedurze.
- Złożenie wniosku w terminie, który według przekazanych informacji przypada co do zasady do 31 marca.
W przypadku dziecka pełnoletniego KRUS może wymagać potwierdzenia kontynuowania nauki. Zmiana sytuacji dziecka, na przykład ukończenie nauki albo osiągnięcie wieku granicznego, może wpłynąć na dalsze prawo do obniżenia. Przy nietypowej sytuacji rodzinnej, w tym opiece naprzemiennej, najlepiej uzyskać indywidualną informację w placówce KRUS.
Jakie dokumenty przygotować?
Zakres dokumentów zależy od wieku dziecka i sytuacji rodzinnej. Przed wizytą w KRUS warto przygotować:
- wniosek o zastosowanie obniżenia na aktualnym formularzu KRUS,
- odpis aktu urodzenia dziecka lub dokument potwierdzający przysposobienie,
- zaświadczenie ze szkoły lub uczelni, jeżeli dziecko jest pełnoletnie i nadal się uczy,
- orzeczenie sądu lub dokument potwierdzający ustanowienie opieki, jeżeli dziecko pozostaje pod opieką prawną,
- orzeczenie o niepełnosprawności, jeżeli jest wymagane w danej sprawie.
KRUS może poprosić o dodatkowe dokumenty, jeśli przedstawione informacje nie potwierdzają prawa do obniżenia. Wniosek złożony po terminie może skutkować zastosowaniem obniżki dopiero od późniejszego okresu rozliczeniowego, bez wyrównania za wcześniejsze miesiące.
Finansowanie składek podczas osobistej opieki nad dzieckiem
To jeszcze inny mechanizm niż obniżenie składki. W okresie osobistej opieki nad dzieckiem składka emerytalno-rentowa może być finansowana z dotacji budżetu państwa, jeśli osoba spełni ustawowe warunki i złoży wniosek. Dotyczy to między innymi rolników i domowników podlegających ubezpieczeniu w KRUS, a w określonych przypadkach także osób, które wcześniej temu ubezpieczeniu nie podlegały.
Finansowanie obejmuje wyłącznie składkę emerytalno-rentową. Składkę wypadkową, chorobową i macierzyńską rolnik opłaca samodzielnie. Uprawnienie może przysługiwać przez okres do trzech lat, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko piątego roku życia, a przy dziecku z niepełnosprawnością – na zasadach pozwalających na dłuższy okres, wskazany w przepisach.
Ważne: wnioski dotyczące finansowania składek z budżetu państwa oraz obniżenia składki to dwie różne procedury. W obu przypadkach liczy się data złożenia dokumentów.
Co z programem Aktywny Rodzic?
Rolnik ubezpieczony w KRUS może także spełniać warunki do świadczenia z programu Aktywny Rodzic. Jest to jednak świadczenie rodzinne, a nie obniżka składki. Wniosek składa się do ZUS, nie do KRUS. Z przekazanych informacji wynika, że podstawowe świadczenie „Aktywni rodzice w pracy” wynosi 1500 zł miesięcznie na dziecko, a w określonych przypadkach niepełnosprawności 1900 zł.
Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne formularze, terminy i stawki w oficjalnych komunikatach na stronie gov.pl/krus. Najważniejsze rozróżnienie pozostaje stałe: KRUS dotyczy składek ubezpieczeniowych, a ulga prorodzinna jest rozliczeniem podatkowym w PIT.oci
Artykuł ma charakter informacyjny. Przepisy, terminy, formularze i wysokość składek mogą się zmieniać. W indywidualnej sprawie sprawdź aktualne informacje w KRUS lub skonsultuj rozliczenie z doradcą podatkowym.