Jak obliczyć dochód w PIT-28? Poradnik krok po kroku

W PIT-28 nie oblicza się dochodu. Podstawą opodatkowania jest przychód objęty ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, a kosztów prowadzenia działalności nie odejmuje się od tej kwoty. Można natomiast zastosować określone odliczenia, między innymi składki społeczne, część składki zdrowotnej oraz wybrane ulgi.

PIT-28 – przychód zamiast dochodu

Dochód ustala się co do zasady jako przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. Taki mechanizm występuje między innymi przy skali podatkowej i podatku liniowym. Ryczałt działa inaczej. Podatek oblicza się od przychodu przypisanego do właściwej stawki, bez wcześniejszego pomniejszania go o wydatki firmowe.

Dlatego osoba składająca PIT-28 nie szuka w formularzu pola, w którym wykazuje dochód po odjęciu kosztów. Najpierw ustala przychody z działalności, najmu prywatnego lub innych źródeł objętych ryczałtem, a następnie przyporządkowuje je do właściwych stawek. Jeśli podatnik ma zarówno przychody z działalności, jak i z najmu prywatnego, wykazuje je w jednym PIT-28, rozdzielając je według rodzaju i stawki.

Dlaczego wydatki firmowe nie obniżają podatku?

Wybór ryczałtu oznacza rezygnację z rozliczania kosztów uzyskania przychodu. Faktury za paliwo, czynsz za lokal, komputer, wyposażenie biura, reklamę czy usługi księgowe nie pomniejszają przychodu wykazanego w PIT-28.

Przykładowo, przy przychodzie 100 000 zł i wydatkach firmowych w wysokości 30 000 zł podatek nie jest liczony od 70 000 zł. Punktem wyjścia pozostaje 100 000 zł, które można pomniejszyć wyłącznie o odliczenia przewidziane w przepisach.

Najważniejsza różnica wygląda tak:

Co można odliczyć od przychodu w PIT-28?

Katalog odliczeń jest zamknięty. Sam fakt poniesienia wydatku nie wystarcza, aby pomniejszyć przychód. Trzeba spełnić warunki określone dla konkretnej ulgi lub składki i zachować dokumenty potwierdzające prawo do odliczenia.

W PIT-28 można uwzględnić między innymi:

• Składki na ubezpieczenia społeczne – zapłacone i podlegające odliczeniu na zasadach określonych w przepisach.
• 50% zapłaconych składek zdrowotnych – odliczenie dotyczy przedsiębiorcy opodatkowanego ryczałtem, a nie osoby rozliczającej wyłącznie najem prywatny.
• Ulgę termomodernizacyjną – przy spełnieniu warunków dotyczących budynku i kwalifikowanych wydatków.
• Ulgę rehabilitacyjną – jeśli podatnik spełnia ustawowe warunki i posiada wymagane dokumenty.
• Wpłaty na IKZE – do obowiązującego limitu rocznego.
• Darowizny – w zakresie i granicach przewidzianych dla danego rodzaju darowizny.

W określonych sytuacjach możliwe jest także odliczenie straty z wcześniejszej działalności opodatkowanej na innych zasadach. Nie oznacza to jednak wykazywania bieżącej straty w PIT-28, ponieważ przy ryczałcie nie porównuje się przychodu z kosztami.

Jak ustalić kwotę do rozliczenia w PIT-28?

Procedura sprowadza się do kilku czynności, ale wymaga prawidłowego przyporządkowania przychodów do stawek ryczałtu:

• Zsumuj przychody faktycznie objęte ryczałtem, na przykład z działalności gospodarczej i najmu prywatnego.
• Rozdziel przychody według właściwych stawek, jeśli uzyskujesz różne rodzaje usług lub źródeł.
• Pomniejsz przychód o dopuszczalne odliczenia, takie jak składki społeczne, 50% zapłaconej składki zdrowotnej lub wybrane ulgi.
• Pomnóż poszczególne podstawy przez właściwe stawki i uwzględnij ryczałt zapłacony w trakcie roku.

Stawka zależy od rodzaju przychodu. Przy najmie prywatnym wynosi co do zasady 8,5% do 100 000 zł przychodu oraz 12,5% od nadwyżki ponad ten limit. W działalności gospodarczej mogą obowiązywać inne stawki. Sama nazwa zawodu nie przesądza o stawce, dlatego przy usługach o różnym charakterze trzeba sprawdzić ich właściwą klasyfikację.

Inne dochody a PIT-28

PIT-28 obejmuje wyłącznie przychody opodatkowane ryczałtem. Dochody z umowy o pracę, emerytury lub zlecenia rozlicza się odrębnie, zwykle w PIT-37. Inne źródła mogą wymagać formularza PIT-36, PIT-36L, PIT-38 albo PIT-39.

Jeśli masz jednocześnie działalność gospodarczą na ryczałcie i najem prywatny, przychody z obu tytułów ujmujesz w jednym PIT-28. Nie łączysz ich jednak z dochodami z etatu w celu ustalenia jednej podstawy opodatkowania.

Najprostsza zasada brzmi: w PIT-28 nie liczysz dochodu, tylko przychód, pomniejszasz go o dozwolone odliczenia i stosujesz właściwą stawkę ryczałtu.

Artykuł nie stanowi porady podatkowej. Przepisy i limity odliczeń mogą się zmieniać, dlatego w razie wątpliwości dotyczących stawki lub prawa do ulgi sprawdź aktualne regulacje albo skonsultuj się z doradcą podatkowym.