Mały ZUS – jakie składki trzeba opłacać?

W 2026 roku składki społeczne w ramach Małego ZUS-u wynoszą 456,18 zł miesięcznie z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym albo 420,86 zł bez tej składki. Kwoty są obliczane od podstawy 1441,80 zł, czyli 30% minimalnego wynagrodzenia wynoszącego 4806 zł. Do składek społecznych trzeba doliczyć składkę zdrowotną, której Mały ZUS nie obejmuje.

Mały ZUS w 2026 roku – ile wynoszą składki?

Preferencyjne składki społeczne opłaca się od podstawy wymiaru wynoszącej 1441,80 zł. Poniższe kwoty obowiązują przy stopie składki wypadkowej 1,67%, stosowanej między innymi przez płatników zgłaszających do ubezpieczenia nie więcej niż dziewięć osób.

Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Jeśli z niego zrezygnujesz, nie opłacasz kwoty 35,32 zł, ale możesz stracić ochronę wynikającą z tego ubezpieczenia, w tym prawo do świadczeń chorobowych na zasadach dotyczących osób ubezpieczonych.

Czym jest Mały ZUS i kto może z niego skorzystać?

Mały ZUS, nazywany także preferencyjnymi składkami, obniża podstawę wymiaru składek społecznych dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą. Nie jest to zwolnienie z ubezpieczeń. Przedsiębiorca nadal opłaca składki emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz – jeśli zdecyduje – dobrowolne chorobowe.

Z ulgi można korzystać przez 24 pełne miesiące kalendarzowe. Wcześniej przedsiębiorca może korzystać z Ulgi na start, która przez maksymalnie sześć miesięcy zwalnia ze składek społecznych. Ulga na start nie obejmuje jednak składki zdrowotnej.

Podstawowe warunki skorzystania z preferencyjnych składek są następujące:

• Nie prowadziłeś działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy przed rozpoczęciem obecnej działalności.
• Nie wykonujesz dla byłego pracodawcy tych samych czynności, które wykonywałeś dla niego jako pracownik w bieżącym albo poprzednim roku kalendarzowym.
• Prowadzisz działalność w formie, która pozwala na korzystanie z tej ulgi.
• Nie podlegasz ubezpieczeniom społecznym z tytułu innej działalności, która wyklucza preferencyjne składki.

Po zakończeniu 24 miesięcy trzeba zgłosić zmianę tytułu ubezpieczenia. W zależności od sytuacji przedsiębiorca przechodzi na pełne składki albo na Mały ZUS Plus, jeśli spełnia warunki tej ulgi.

Mały ZUS a Mały ZUS Plus – czym się różnią?

Podobne nazwy oznaczają dwa różne rozwiązania. Mały ZUS dotyczy przede wszystkim początku działalności i opiera się na stałej podstawie wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia. Mały ZUS Plus zależy od dochodu z działalności w poprzednim roku.

W Małym ZUS Plus wysokość składek społecznych nie ma jednej stałej kwoty. ZUS ustala podstawę na podstawie dochodu z poprzedniego roku, z zachowaniem ustawowego minimum i maksimum. Przedsiębiorca musi też prowadzić działalność przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku kalendarzowym.

Składka zdrowotna nie jest objęta ulgą

Mały ZUS obniża wyłącznie składki społeczne. Składkę zdrowotną opłaca się niezależnie od tego, czy przedsiębiorca korzysta z Małego ZUS-u, Małego ZUS-u Plus czy Ulgi na start.

Jej wysokość zależy od formy opodatkowania. Przy skali podatkowej i podatku liniowym minimalna składka za miesiące od lutego 2026 roku do stycznia 2027 roku wynosi 432,54 zł. Jest to 9% minimalnego wynagrodzenia wynoszącego 4806 zł. Przy skali podatkowej składka może być wyższa, ponieważ zależy od dochodu, a przy podatku liniowym stosuje się inną stawkę od dochodu, z zachowaniem ustawowego minimum.

Przy ryczałcie składka zdrowotna zależy od przychodu. W 2026 roku wynosi 498,35 zł przy przychodach do 60 000 zł, 830,58 zł przy przychodach powyżej 60 000 zł do 300 000 zł oraz 1495,04 zł przy przychodach przekraczających 300 000 zł.

Jak zgłosić się do Małego ZUS-u?

Przy zakładaniu firmy możesz wskazać właściwy sposób zgłoszenia w CEIDG. Jeśli przechodzisz z Ulgi na start na preferencyjne składki albo zmieniasz ubezpieczenie po zakończeniu ulgi, trzeba wykonać następujące czynności:

1. Złóż formularz ZUS ZWUA, aby wyrejestrować się z dotychczasowego tytułu ubezpieczenia.
2. Zgłoś się do ubezpieczeń społecznych na formularzu ZUS ZUA z właściwym kodem dla preferencyjnych składek.
3. Przekaż dokumenty w terminie 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń albo zakończenia poprzedniej ulgi.
4. Rozlicz składki w deklaracji ZUS DRA, uwzględniając osobno składki społeczne i zdrowotną.

Po zakończeniu 24 miesięcy podobna procedura służy przejściu na pełne składki albo Mały ZUS Plus. Przy zbiegu tytułów, na przykład równoczesnej pracy na etacie, zakres obowiązkowych ubezpieczeń może wyglądać inaczej. W takiej sytuacji trzeba sprawdzić zasady dotyczące konkretnego tytułu ubezpieczenia w ZUS.

Najważniejsze rozliczenie na 2026 rok: Mały ZUS to 420,86 zł składek społecznych bez dobrowolnego chorobowego albo 456,18 zł z chorobowym, ale całkowity miesięczny koszt jest wyższy, ponieważ obejmuje także niezależną składkę zdrowotną.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani księgowej. W przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń, przejścia między ulgami lub wątpliwości dotyczących podstawy składek skonsultuj sytuację z ZUS albo doradcą podatkowym.