Przejęcie firmy przez nowego pracodawcę – jakie prawa mają zatrudnieni?
Przejęcie zakładu pracy przez nowego pracodawcę co do zasady nie oznacza utraty zatrudnienia ani konieczności podpisywania nowej umowy. Na podstawie art. 231 Kodeksu pracy nowy pracodawca staje się z mocy prawa stroną dotychczasowych stosunków pracy, a pracownik zachowuje ciągłość zatrudnienia i dotychczasowe warunki pracy oraz płacy.
Na czym polega przejęcie zakładu pracy?
Przejście zakładu pracy lub jego części może nastąpić między innymi w wyniku sprzedaży, połączenia przedsiębiorstw, podziału firmy, dzierżawy albo reorganizacji. O tym, czy zastosowanie ma art. 231 Kodeksu pracy, decyduje rzeczywiste przejęcie zorganizowanej części działalności, a nie sama zmiana nazwy firmy lub właściciela.
W dniu przejęcia nowy pracodawca automatycznie wchodzi w miejsce poprzedniego. Nie dochodzi więc do rozwiązania dotychczasowych umów o pracę i zawierania kolejnych. Zachowany zostaje także staż pracy oraz uprawnienia wynikające z trwającego stosunku pracy. Samo przejęcie zakładu nie może być przyczyną wypowiedzenia umowy przez pracodawcę.
Nowy pracodawca przejmuje prawa i obowiązki poprzednika związane ze stosunkami pracy. Jeżeli przejęta zostaje tylko część zakładu, za zobowiązania pracownicze powstałe przed przejęciem dotychczasowy i nowy pracodawca odpowiadają solidarnie. Oznacza to, że pracownik może dochodzić takich należności od obu podmiotów na zasadach określonych w przepisach.
Jakie informacje powinien otrzymać pracownik?
Jeżeli u pracodawców nie działają zakładowe organizacje związkowe, dotychczasowy i nowy pracodawca powinni przekazać pracownikom informację na piśmie co najmniej 30 dni przed przewidywanym przejściem zakładu. Informacja powinna pozwolić pracownikowi ocenić, jakie skutki będzie miała zmiana pracodawcy.
Pismo powinno obejmować:
- przewidywany termin przejścia zakładu pracy lub jego części;
- przyczyny przejęcia;
- prawne, ekonomiczne i socjalne skutki przejęcia dla pracowników;
- zamierzone działania dotyczące warunków pracy, płacy oraz ewentualnego przekwalifikowania.
Jeżeli u pracodawcy działa zakładowa organizacja związkowa, informacje przekazuje się także właściwym związkom zawodowym. Brak informacji albo przekazanie jej z opóźnieniem nie powoduje automatycznie nieważności przejęcia. Nie odbiera jednak pracownikowi prawa do poznania istotnych skutków zmiany pracodawcy.
Czy można odejść z pracy po przejęciu?
Pracownik, który nie chce kontynuować zatrudnienia u nowego pracodawcy, może w ciągu 2 miesięcy od dnia przejścia zakładu rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia, z zachowaniem 7-dniowego uprzedzenia. Oświadczenie najlepiej złożyć na piśmie, wskazując art. 231 § 4 Kodeksu pracy jako podstawę działania.
| Uprawnienie | Termin | Uwagi |
|---|---|---|
| Kontynuowanie zatrudnienia u nowego pracodawcy | Od dnia przejęcia | Nie trzeba podpisywać nowej umowy o pracę. |
| Rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika | Do 2 miesięcy od przejęcia | Oświadczenie składa się bez wypowiedzenia, ale z 7-dniowym uprzedzeniem. |
| Skutek rozwiązania umowy | Po upływie 7 dni | Przepisy traktują je tak, jak rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem. |
Ten tryb nie jest zwykłym wypowiedzeniem pracownika. Pracownik nie musi zachowywać okresu wypowiedzenia właściwego dla jego stażu pracy, ale powinien zachować ustawowy termin dwóch miesięcy oraz siedmiodniowe uprzedzenie. Samo przejęcie nie tworzy natomiast po stronie pracownika prawa do odszkodowania za odejście.
Przejęcie zakładu a zwykłe przeniesienie pracownika
Art. 231 Kodeksu pracy dotyczy przejścia całego zakładu pracy lub jego wyodrębnionej części, a nie każdej zmiany miejsca zatrudnienia. Nie można utożsamiać go z indywidualnym przeniesieniem pracownika do innej firmy na podstawie porozumienia.
Przy takim porozumieniu dotychczasowy stosunek pracy może zostać rozwiązany, a następnie pracownik zawiera nową umowę z innym pracodawcą. W takiej sytuacji nie działa automatyczna ochrona wynikająca z art. 231 Kodeksu pracy. Przed podpisaniem dokumentów trzeba więc sprawdzić, czy rzeczywiście dochodzi do przejęcia zakładu, czy tylko do indywidualnej zmiany pracodawcy.
Nie należy też mylić przejęcia zakładu z czasowym powierzeniem innej pracy na podstawie art. 42 § 4 Kodeksu pracy. To odrębna sytuacja, dotycząca czasowej zmiany rodzaju pracy, a nie zmiany podmiotu zatrudniającego.
Co najważniejsze dla pracownika?
Przy przejęciu zakładu w trybie art. 231 Kodeksu pracy zatrudnienie trwa nadal, bez potrzeby podpisywania nowej umowy. Nowy pracodawca przejmuje prawa i obowiązki poprzednika, a pracownik powinien otrzymać pisemną informację o przejęciu z odpowiednim wyprzedzeniem. Jeśli nie chce pracować u nowego pracodawcy, może rozwiązać umowę w ciągu dwóch miesięcy, za siedmiodniowym uprzedzeniem.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W razie sporu dotyczącego warunków zatrudnienia lub zakwalifikowania zmiany jako przejęcia zakładu pracy warto skonsultować dokumenty z prawnikiem albo Państwową Inspekcją Pracy.
