Zasiłek macierzyński – jakie składki i podatek należy odprowadzić?

Zasiłek macierzyński podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W zakresie ubezpieczeń społecznych obejmuje ubezpieczenia emerytalne i rentowe, ale nie podlega składce zdrowotnej. Składki emerytalna i rentowa są finansowane z budżetu państwa, więc nie pomniejszają wypłaty otrzymywanej przez ubezpieczonego.

Zasiłek macierzyński a PIT i składki

Zasiłek macierzyński jest przychodem podlegającym opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Płatnik oblicza i pobiera zaliczkę na podatek dochodowy, dlatego kwota wypłacona „na rękę” może być niższa od kwoty brutto świadczenia.

Osoba pobierająca zasiłek podlega w tym czasie obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Podstawę wymiaru tych składek stanowi kwota wypłaconego zasiłku. Nie są one jednak finansowane przez pracownika ani potrącane z jego świadczenia. Finansuje je budżet państwa.

Zasiłek macierzyński nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu. W okresie jego pobierania osoba ubezpieczona zachowuje jednak prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej.

Jakie daniny dotyczą zasiłku?

Poniższe zestawienie pokazuje, które obciążenia występują przy zasiłku macierzyńskim i kto ponosi ich koszt:

W praktyce oznacza to, że zasiłek może zostać pomniejszony o zaliczkę na PIT, ale nie o składki emerytalną i rentową. Te składki są wykazywane w dokumentach rozliczeniowych, lecz nie zmniejszają kwoty przelewanej osobie pobierającej świadczenie.

Kto rozlicza składki zasiłku?

Znaczenie ma to, kto wypłaca zasiłek. Jeżeli świadczenie wypłaca pracodawca będący płatnikiem zasiłków, to on przygotowuje dokumenty rozliczeniowe. Jeżeli zasiłek wypłaca bezpośrednio ZUS, obowiązki związane z rozliczeniem składek przejmuje ZUS.

Pracodawca nie działa jednak jak podmiot potrącający składki z wypłaty pracownika. Jego rola polega przede wszystkim na prawidłowym wykazaniu świadczenia i należnych składek w dokumentach przekazywanych do ZUS:

• ZUS RCA – płatnik wykazuje podstawę wymiaru oraz składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, finansowane z budżetu państwa.
• ZUS RSA – płatnik wykazuje okres pobierania zasiłku, rodzaj świadczenia i wypłaconą kwotę.
• Brak potrącenia składek – składki emerytalna i rentowa nie są odejmowane od zasiłku należnego ubezpieczonemu.
• Rozliczenie przez ZUS – gdy zasiłek wypłaca bezpośrednio Zakład, to on składa dokumenty i rozlicza składki za osobę pobierającą świadczenie.

Jeżeli pracodawca nie wypłaca zasiłku, jego obowiązki mogą ograniczać się do wykazania okresu przerwy w ubezpieczeniu związanej z pobieraniem świadczenia. Szczegółowy sposób raportowania zależy od tego, kto jest płatnikiem zasiłku.

Podwyższenie zasiłku do 1000 zł a składki

Jeżeli miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego po pomniejszeniu o zaliczkę na PIT jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, zasiłek może zostać podwyższony do tej kwoty. Świadczenie rodzicielskie wynosi 1000 zł.

Podwyższenie jest częścią zasiłku macierzyńskiego. Oznacza to, że podstawa wymiaru składek emerytalnej i rentowej obejmuje łączną kwotę zasiłku wraz z podwyższeniem, a nie tylko kwotę świadczenia przed uzupełnieniem. Także w tym przypadku składki finansuje budżet państwa, a płatnik jedynie wykazuje je w dokumentach rozliczeniowych.

Najkrócej mówiąc, zasiłek macierzyński pomniejsza się o zaliczkę na PIT, ale nie o składki emerytalną, rentową ani zdrowotną. Dwie pierwsze są raportowane do ZUS i finansowane z budżetu państwa, natomiast składka zdrowotna od tego świadczenia nie występuje.

Artykuł ma charakter informacyjny. Przy rozliczeniach dotyczących konkretnej sytuacji ubezpieczonego należy uwzględnić aktualne przepisy oraz informacje przekazane przez ZUS lub płatnika zasiłku.