Czy opłaca się podatek liniowy przy niskich przychodach?

Przy niskich przychodach, a przede wszystkim przy niskim dochodzie, podatek liniowy zazwyczaj się nie opłaca. Powód jest prosty: stawka 19% obejmuje każdą złotówkę dochodu, a podatek liniowy nie korzysta z kwoty wolnej wynoszącej 30 000 zł. Przedsiębiorca traci też możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem, a w wielu przypadkach również część preferencji dostępnych przy skali podatkowej.

Dlaczego skala podatkowa wygrywa przy niskim dochodzie?

Najpierw trzeba rozdzielić dwie wartości. Przychód to suma sprzedaży, natomiast dochód powstaje po odjęciu kosztów uzyskania przychodu. O opłacalności formy opodatkowania decyduje przede wszystkim dochód, bo to od niego liczy się PIT na skali i podatku liniowym.

Na skali podatkowej dochód do 120 000 zł jest objęty stawką 12%, ale podatek pomniejsza kwota wolna 30 000 zł. W uproszczeniu oznacza to, że przy dochodzie 60 000 zł PIT wynosi 3600 zł przed uwzględnieniem innych odliczeń. Na liniówce ten sam dochód jest opodatkowany stawką 19%, czyli podatek wynosi 11 400 zł.

Składka zdrowotna częściowo zmniejsza przewagę skali, ponieważ wynosi 9% dochodu, podczas gdy przy podatku liniowym jest to 4,9%. Niższa składka na liniówce nie rekompensuje jednak braku kwoty wolnej przy małym dochodzie.

To uproszczone porównanie dla 60 000 zł dochodu rocznie. Nie uwzględnia składek społecznych, ulg, odliczeń ani szczegółowych zasad rozliczenia składki zdrowotnej. Pokazuje jednak kierunek: przy małym dochodzie korzyść z niższej składki zdrowotnej na liniówce jest mniejsza niż koszt braku kwoty wolnej.

Kiedy podatek liniowy może mieć sens?

Liniówka została zaprojektowana głównie dla osób, które osiągają wyższe dochody i nie chcą wejść w drugi próg skali podatkowej. Przy niskiej skali działalności wyjątki są możliwe, ale wymagają indywidualnego przeliczenia. Kalkulację mogą zmienić zwłaszcza następujące okoliczności:

• Wysokie koszty uzyskania przychodu – obniżają dochód, dlatego znaczenie ma dochód po kosztach, a nie sam przychód.
• Inne dochody opodatkowane skalą – etat lub emerytura mogą już wykorzystywać kwotę wolną i powodować wejście w próg 32%.
• Planowany szybki wzrost dochodów – przedsiębiorca może brać pod uwagę przyszłą sytuację, ale nie powinien ignorować kosztu liniówki w bieżącym, słabszym roku.
• Brak ulg i preferencji rodzinnych – jeśli podatnik nie korzysta ze wspólnego rozliczenia ani ulg, różnica między formami może być mniejsza.

Sama obecność wysokich przychodów nie uzasadnia jeszcze wyboru podatku liniowego. Przykładowo, przy przychodzie 100 000 zł i kosztach 70 000 zł dochód wynosi tylko 30 000 zł. W takiej sytuacji porównanie należy przeprowadzić dla 30 000 zł, a nie dla całej sprzedaży.

Jakie koszty ukryte ma liniówka?

Najczęściej pomijanym elementem jest brak wspólnego rozliczenia z małżonkiem. Podatnik rozliczający działalność podatkiem liniowym co do zasady nie może rozliczyć dochodów wspólnie z małżonkiem ani skorzystać z preferencji dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Przy dużej różnicy w dochodach małżonków może to kosztować więcej niż sama różnica między stawkami PIT.

Wybór liniówki może zamknąć drogę do wspólnego rozliczenia za cały rok podatkowy. Przed zmianą formy trzeba więc policzyć nie tylko własny PIT, lecz także rozliczenie całego gospodarstwa domowego.

Skala podatkowa daje też szerszy dostęp do ulg, w tym ulgi na dzieci. Podatek liniowy nie jest całkowicie pozbawiony odliczeń, ale katalog preferencji jest węższy. Dlatego rodzinna sytuacja podatnika powinna być częścią kalkulacji, a nie dodatkiem sprawdzanym po wyborze formy.

Wniosek dla przedsiębiorcy z małym dochodem

Jeżeli przychody są niskie, a po odjęciu kosztów dochód nie przekracza pierwszego progu, skala podatkowa jest zwykle bezpieczniejszym i tańszym wyborem niż podatek liniowy. Liniówka może zacząć się bronić dopiero wtedy, gdy inne dochody wykorzystują kwotę wolną i powodują opodatkowanie części dochodu stawką 32%, albo gdy dochody z działalności mają wyraźnie wzrosnąć.

Przed wyborem formy porównaj roczny dochód, składkę zdrowotną, koszty, ulgi oraz możliwość wspólnego rozliczenia. Stawki i zasady składki zdrowotnej mogą się zmieniać, dlatego końcowe wyliczenie warto sprawdzić według aktualnych danych ZUS i przepisów PIT.

Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.