Ile wynosi dobrowolny ZUS? Aktualne składki dla przedsiębiorców

„Dobrowolny ZUS” w tym przypadku oznacza dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne zawierane z NFZ. Składki opłaca się następnie na konto ZUS. Od lipca do września 2026 r. podstawowa składka wynosi 845,67 zł miesięcznie, czyli 9% podstawy wymiaru wynoszącej 9396,33 zł. Kwota zmienia się co kwartał.

Ile wynosi dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne?

Umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego zawiera się z właściwym oddziałem wojewódzkim Narodowego Funduszu Zdrowia. Po jej podpisaniu trzeba zgłosić się do ZUS i opłacać składki. Nie jest to dobrowolna składka emerytalna ani rentowa, lecz ubezpieczenie zapewniające dostęp do świadczeń finansowanych ze środków publicznych.

W III kwartale 2026 r., czyli za lipiec, sierpień i wrzesień, standardowa składka wynosi 845,67 zł miesięcznie. Jest ona obliczana jako 9% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, ogłoszonego dla poprzedniego kwartału.

Aktualne kwoty składek

W III kwartale 2026 r. wysokość składki zależy od statusu osoby ubezpieczonej:

Podstawowa kwota dotyczy osób, dla których nie przewidziano szczególnej podstawy wymiaru. W przypadku wolontariuszy podstawą jest minimalne wynagrodzenie obowiązujące od 1 stycznia 2026 r. Studenci spoza Unii Europejskiej i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu mogą podlegać odrębnej zasadzie rozliczenia.

Od czego zależy składka i kiedy trzeba ją zapłacić?

Składka wynosi 9% podstawy wymiaru. Dla standardowego ubezpieczenia podstawą jest zadeklarowany miesięczny dochód, jednak nie niższy niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wraz z wypłatami z zysku. W III kwartale 2026 r. przyjęto kwotę 9396,33 zł, ogłoszoną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Składka jest miesięczna i niepodzielna. Oznacza to, że za miesiąc, w którym ubezpieczenie obejmowało choćby część miesiąca, trzeba zapłacić pełną kwotę. Termin płatności przypada do 20. dnia następnego miesiąca. Ubezpieczony składa także miesięczną deklarację rozliczeniową ZUS DRA, chyba że w danej sytuacji przepisy przewidują inne rozliczenie.

Wpłaty kieruje się na indywidualny rachunek składkowy w ZUS. Brak opłaty przez miesiąc może doprowadzić do wygaśnięcia umowy, dlatego trzeba pilnować zarówno terminu płatności, jak i prawidłowego numeru rachunku.

Opłata dodatkowa za przerwę w ubezpieczeniu

Przerwa w ubezpieczeniu zdrowotnym trwająca co najmniej trzy miesiące może oznaczać obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej. Jej wysokość zależy od długości przerwy. Opłatę wnosi się przed podpisaniem umowy, a potwierdzenie przelewu dołącza do wniosku w NFZ.

W uzasadnionych przypadkach dyrektor właściwego oddziału wojewódzkiego NFZ może rozłożyć opłatę na raty. Do wniosku należy dołączyć dokumenty dotyczące sytuacji materialnej, rodzinnej lub zdrowotnej. Z opłaty mogą być zwolnione między innymi osoby będące wolontariuszami, niektóre grupy cudzoziemców, a także marynarze, którzy udokumentują zatrudnienie na statku morskim obcej przynależności.

Jak zawrzeć umowę z NFZ?

Procedura składa się z kilku następujących po sobie czynności:

1. Złóż wniosek w NFZ – przekaż właściwemu oddziałowi wojewódzkiemu NFZ wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem, dokument tożsamości oraz dokument potwierdzający poprzedni okres ubezpieczenia, jeśli jest wymagany.
2. Podpisz umowę – po sprawdzeniu dokumentów NFZ przygotuje umowę. Jeżeli wystąpiła przerwa w ubezpieczeniu, przed podpisaniem może być konieczne opłacenie opłaty dodatkowej.
3. Złóż formularz ZUS ZZA – po zawarciu umowy zgłoś się do ZUS i złóż druk ZUS ZZA, co do zasady w ciągu 7 dni. Członków rodziny zgłasza się na formularzu ZUS ZCNA, jeżeli przepisy pozwalają na takie zgłoszenie.
4. Opłacaj składki do ZUS – wpłacaj pełną składkę za każdy miesiąc objęcia ubezpieczeniem do 20. dnia następnego miesiąca i składaj wymagane rozliczenia.

Z dobrowolnego ubezpieczenia mogą korzystać osoby mieszkające w Polsce, które nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, nie są zgłoszone jako członkowie rodziny osoby ubezpieczonej i nie mają ubezpieczenia w systemie innego państwa UE lub EFTA. Po zawarciu umowy trzeba zgłosić w NFZ i ZUS każdą zmianę, która powoduje powstanie obowiązkowego tytułu do ubezpieczenia.

Wysokość składki na kolejny kwartał należy sprawdzać po publikacji nowego obwieszczenia GUS. Dla III kwartału 2026 r. punktem odniesienia pozostaje kwota 845,67 zł miesięcznie dla standardowego dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego.

Artykuł nie stanowi porady finansowej ani prawnej. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne informacje w NFZ i ZUS, ponieważ wysokość składki oraz wymagania formalne mogą ulec zmianie.