Ile wynosi składka zdrowotna od dochodu? Procenty i zasady obliczeń
W 2026 roku składka zdrowotna przedsiębiorcy wynosi 9% dochodu przy skali podatkowej i 4,9% dochodu przy podatku liniowym. Na ryczałcie nie oblicza się jej jako procentu od dochodu – obowiązują stałe kwoty zależne od przychodu. Dla skali i podatku liniowego składka nie może być niższa niż 432,54 zł miesięcznie w roku składkowym rozpoczynającym się 1 lutego 2026 roku.
Składka zdrowotna w 2026 roku – stawki i zasady
| Forma opodatkowania | Stawka lub mechanizm | Najważniejsza zasada |
|---|---|---|
| Skala podatkowa | 9% dochodu | Nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie w roku składkowym od 1 lutego 2026 roku |
| Podatek liniowy | 4,9% dochodu | Obowiązuje ta sama minimalna składka 432,54 zł miesięcznie |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Stała kwota zależna od przychodu | Trzy progi przychodowe, bez liczenia składki od dochodu |
Forma opodatkowania decyduje więc nie tylko o wysokości podatku dochodowego, lecz także o sposobie ustalenia składki dla ZUS. Przy skali i podatku liniowym podstawą jest dochód. Przy ryczałcie znaczenie ma przychód osiągnięty od początku roku.
Jak obliczyć składkę na skali podatkowej i podatku liniowym?
Dochód na potrzeby ustalenia składki to co do zasady przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodów. W określonych sytuacjach uwzględnia się także opłacone składki społeczne, jeżeli nie zostały wcześniej zaliczone do kosztów.
Przy skali podatkowej miesięczną składkę oblicza się według wzoru: dochód × 9%. Przykładowo, przy dochodzie 9000 zł składka wynosi 810 zł. Przy dochodzie 3000 zł wynik wynosiłby 270 zł, ale zadziała minimalna składka i do ZUS trzeba przekazać 432,54 zł.
Przy podatku liniowym stosuje się wzór: dochód × 4,9%. Dochód w wysokości 15 000 zł daje składkę 735 zł. Jeśli wynik jest niższy od ustawowego minimum, przedsiębiorca również płaci 432,54 zł.
Minimalne wynagrodzenie obowiązujące w 2026 roku wynosi 4806 zł. Minimalna składka jest obliczana jako 9% tej kwoty, czyli 432,54 zł. Dotyczy to przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej albo podatkiem liniowym, także w miesiącach bez dochodu lub z bardzo niskim dochodem.
Trzeba rozróżnić rok kalendarzowy od składkowego. Rok składkowy trwa od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego. Dla okresu od 1 lutego 2026 roku do 31 stycznia 2027 roku minimalna miesięczna składka wynosi 432,54 zł. Składkę za dany miesiąc przedsiębiorca rozlicza zwykle na podstawie dochodu z miesiąca poprzedniego.
Składka zdrowotna na ryczałcie
Ryczałtowcy nie pomniejszają przychodu o koszty uzyskania przychodów, ponieważ ta forma opodatkowania nie przewiduje rozliczania kosztów w taki sposób. Składka zdrowotna wynosi 9% zryczałtowanej podstawy, a podstawa zależy od rocznego przychodu.
| Przychód od początku roku | Podstawa wymiaru | Składka miesięczna w 2026 roku | Składka roczna w 2026 roku |
|---|---|---|---|
| Do 60 000 zł | 60% przeciętnego wynagrodzenia | 498,35 zł | 5980,16 zł |
| Powyżej 60 000 zł do 300 000 zł | 100% przeciętnego wynagrodzenia | 830,58 zł | 9966,96 zł |
| Powyżej 300 000 zł | 180% przeciętnego wynagrodzenia | 1495,04 zł | 17 940,48 zł |
Kwoty na 2026 rok wynikają z przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale 2025 roku, które wyniosło 9228,64 zł. Po przekroczeniu kolejnego progu wyższą składkę stosuje się za miesiąc, w którym próg został przekroczony. W rozliczeniu rocznym może powstać dopłata za wcześniejsze miesiące.
Ryczałtowiec może ustalać składkę na podstawie bieżących przychodów albo, jeśli spełnia warunki, korzystać z uproszczenia opartego na przychodzie z poprzedniego roku. Uproszczona metoda nie zwalnia z rocznego rozliczenia, dlatego po zakończeniu roku trzeba porównać składki wpłacone z należnością roczną.
Przy obliczaniu progów przychód pomniejsza się między innymi o opłacone składki społeczne, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów lub odliczone w inny sposób. Nie odejmuje się natomiast kosztów prowadzenia działalności.
Odliczenie składki i rozliczenie roczne
Możliwość podatkowego uwzględnienia zapłaconej składki zależy od formy opodatkowania. Skala podatkowa nie daje prawa do odliczenia składki zdrowotnej od podatku ani do zaliczenia jej do kosztów. Pozostałe zasady wyglądają następująco:
- Podatek liniowy – składkę można odliczyć od dochodu albo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, do limitu 14 100 zł w 2026 roku.
- Ryczałt – od przychodu można odliczyć 50% zapłaconych składek zdrowotnych.
- Karta podatkowa – podatek można pomniejszyć o 19% zapłaconej składki.
- Skala podatkowa – zapłaconej składki nie odlicza się od podatku ani od dochodu.
Przedsiębiorcy rozliczający się według skali, podatkiem liniowym albo ryczałtem składają roczne rozliczenie składki zdrowotnej. Jeżeli suma wpłat okaże się wyższa od należności rocznej, można wystąpić o zwrot nadpłaty. Gdy wpłaty były zbyt niskie, trzeba dopłacić różnicę.
Przedsiębiorcy korzystający z Ulgi na start są zwolnieni przez sześć pełnych miesięcy z części składek społecznych, ale ulga nie obejmuje składki zdrowotnej. Także wakacje składkowe dotyczą wybranych składek ZUS, a nie składki zdrowotnej.
Najważniejsze rozróżnienie jest proste: przy skali i podatku liniowym liczysz składkę od dochodu, z uwzględnieniem minimum 432,54 zł, natomiast przy ryczałcie wybierasz kwotę wynikającą z progu przychodowego.
Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku zbiegu kilku tytułów do ubezpieczenia, kilku działalności lub nietypowej formy rozliczeń zasady mogą wymagać indywidualnej weryfikacji w ZUS albo u doradcy podatkowego.
