Jak zgłosić członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego?
Członka rodziny zgłasza się do ubezpieczenia zdrowotnego bez dodatkowej składki, w ciągu 7 dni od powstania takiego obowiązku. Pracownik przekazuje informację pracodawcy, a przedsiębiorca składa w ZUS formularz ZUS ZCNA samodzielnie.
Kto może zostać zgłoszony?
Zgłoszenie jest możliwe wtedy, gdy członek rodziny nie ma własnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, na przykład z pracy, umowy zlecenia, działalności gospodarczej albo rejestracji jako osoba bezrobotna. Nie zgłasza się osoby, która już podlega ubezpieczeniu z innego tytułu.
| Członek rodziny | Warunek |
|---|---|
| Dziecko lub wnuk | Do ukończenia 18 lat, a jeśli nadal się uczy – do ukończenia 26 lat. |
| Dziecko ze znacznym stopniem niepełnosprawności | Może być zgłoszone bez ograniczenia wieku, jeśli posiada wymagane orzeczenie lub równoważny dokument. |
| Małżonek | Może zostać zgłoszony, jeśli nie ma własnego tytułu do ubezpieczenia. |
| Rodzic, dziadek lub inny wstępny | Musi mieszkać z ubezpieczonym i prowadzić z nim wspólne gospodarstwo domowe. |
Do tej grupy należą także dzieci małżonka, dzieci przysposobione oraz dzieci obce objęte opieką, rodziną zastępczą albo rodzinnym domem dziecka. Dziadek lub babcia mogą zgłosić wnuka tylko wtedy, gdy żaden z jego rodziców nie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym ani nie ma prawa do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji.
Własny tytuł do ubezpieczenia wyklucza zgłoszenie jako członka rodziny. Przykładowo, małżonek pracujący na etacie powinien być zgłoszony przez swojego pracodawcę, a nie przez ubezpieczonego członka rodziny.
Jak zgłosić członka rodziny krok po kroku?
Procedura zależy od tego, kto jest płatnikiem składek osoby ubezpieczonej:
- Pracownik lub zleceniobiorca – przekaż pracodawcy albo zleceniodawcy dane członka rodziny i informację, że nie ma on własnego tytułu do ubezpieczenia. Płatnik zgłosi tę osobę do ZUS na formularzu ZUS ZCNA.
- Osoba prowadząca działalność gospodarczą – wypełnij formularz ZUS ZCNA i przekaż go do ZUS. Przedsiębiorca zgłasza członków rodziny samodzielnie, ponieważ jest płatnikiem własnych składek.
- Osoba bezrobotna – przekaż dane członka rodziny do właściwego urzędu pracy. To urząd pracy dokonuje zgłoszenia na podstawie otrzymanej informacji.
- Osoba ubezpieczona dobrowolnie – najpierw zawrzyj umowę dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego z NFZ, a następnie zgłoś członka rodziny w ZUS na formularzu ZUS ZCNA.
Na zgłoszeniu podaje się między innymi dane identyfikacyjne członka rodziny, w tym imię, nazwisko i numer PESEL, a także datę powstania uprawnienia do ubezpieczenia. Zgłoszenie członka rodziny jest bezpłatne i nie powoduje zwiększenia składki zdrowotnej.
Jaki jest termin zgłoszenia?
Na zgłoszenie członka rodziny masz 7 dni od dnia, w którym powstała przyczyna zgłoszenia. Dotyczy to między innymi narodzin dziecka po nadaniu mu numeru PESEL, utraty przez małżonka pracy albo zakończenia własnego ubezpieczenia członka rodziny.
Ten sam termin obowiązuje przy wyrejestrowaniu. Jeżeli student zakończy pracę wakacyjną, a po jej zakończeniu nie ma już własnego tytułu do ubezpieczenia, rodzic powinien ponownie zgłosić go jako członka rodziny w ciągu 7 dni.
Kiedy trzeba wyrejestrować członka rodziny?
Zgłoszenie nie obowiązuje dożywotnio. Członka rodziny trzeba wyrejestrować, gdy przestaje spełniać warunki albo uzyskuje własne ubezpieczenie. Dotyczy to w szczególności takich sytuacji:
- podjęcie pracy na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia,
- rozpoczęcie działalności gospodarczej,
- rejestracja w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna,
- uzyskanie renty, stypendium sportowego albo innego własnego tytułu do ubezpieczenia,
- zakończenie nauki przez dziecko, które ukończyło 18 lat.
Student pracujący na podstawie umowy o pracę ma własne ubezpieczenie i nie powinien być w tym czasie zgłoszony jako członek rodziny. Po zakończeniu zatrudnienia rodzic może zgłosić go ponownie, jeśli student nadal spełnia warunki, na przykład nie ukończył 26 lat i kontynuuje naukę.
Zmiana pracodawcy także wymaga ponownego zgłoszenia rodziny. Po wyrejestrowaniu z ubezpieczenia przez dotychczasowego płatnika członkowie rodziny tracą zgłoszenie razem z ubezpieczonym. W nowej pracy trzeba ponownie przekazać pracodawcy ich dane, nawet jeśli wcześniej byli już zgłoszeni.
Brak aktualnego zgłoszenia może spowodować problemy z potwierdzeniem prawa do świadczeń finansowanych przez NFZ. Dlatego każdą zmianę pracy, statusu ubezpieczeniowego, nauki lub danych członka rodziny należy przekazać płatnikowi w ustawowym terminie.