Strona główna  /  ZUS i składki  /  Mały ZUS a umowa zlecenie – jakie składki należy opłacać?

ZUS i składki Praca biurowa

Mały ZUS a umowa zlecenie – jakie składki należy opłacać?

Data publikacji: 2026-11-17

Przy Małym ZUS Plus nie zawsze płacisz składki społeczne z działalności i umowy zlecenia jednocześnie. Decydują przede wszystkim przedmiot zlecenia oraz wysokość podstaw wymiaru składek. Jeżeli zlecenie mieści się w zakresie działalności, składki rozliczasz tylko z działalności. Gdy zlecenie jest poza jej zakresem, znaczenie ma próg minimalnego wynagrodzenia, który w 2026 roku wynosi 4806 zł.

Czy umowa zlecenie jest wykonywana w ramach działalności?

Pierwszym krokiem jest porównanie czynności zapisanych w umowie z zakresem działalności gospodarczej. Liczy się rzeczywisty charakter usług, a nie samo posiadanie wpisu określonego kodu PKD w CEIDG.

Przedmiot umowy Składki społeczne Uwagi
Zgodny z zakresem działalności Opłacane z działalności Z umowy zlecenia nie powstaje odrębny obowiązek składkowy
Poza zakresem działalności Mogą być opłacane z działalności i ze zlecenia Trzeba zastosować zasady zbiegu tytułów i porównać podstawy składek
Umowa o dzieło Zwykle tylko z działalności Umowa o dzieło sama w sobie nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych

Przykładowo, przedsiębiorca prowadzący usługi krawieckie, który zawiera umowę zlecenie na uszycie zasłon, wykonuje zlecenie w ramach swojej działalności. W takiej sytuacji składki społeczne i zdrowotną rozlicza z działalności, a zleceniodawca nie opłaca składek od umowy.

Jeżeli jednak przedsiębiorca prowadzący biuro księgowe zawiera umowę zlecenie na prace ogrodnicze, mamy dwa odrębne tytuły ubezpieczenia. Wtedy znaczenie ma wysokość podstawy składek z działalności oraz wynagrodzenie ze zlecenia.

Umowa zlecenie poza działalnością – kiedy składki są obowiązkowe z obu tytułów?

Mały ZUS Plus pozwala ustalać niższą podstawę składek społecznych na podstawie dochodu z poprzedniego roku. Co do zasady niższe składki można opłacać przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności.

Przy zleceniu wykonywanym poza działalnością przedsiębiorca korzystający z Małego ZUS Plus podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z obu tytułów, jeżeli podstawa z działalności oraz podstawa ze zlecenia nie osiągają poziomu minimalnego wynagrodzenia. W 2026 roku punktem odniesienia jest kwota 4806 zł.

Suma podstaw w 2026 roku Obowiązek ubezpieczeń społecznych Możliwość wyboru tytułu
Mniej niż 4806 zł Obowiązkowe składki z działalności i ze zlecenia Nie, oba tytuły pozostają obowiązkowe
Co najmniej 4806 zł z pierwszego tytułu Obowiązkowy jest tytuł, z którego podstawa jako pierwsza osiągnęła próg Tak, można zmienić tytuł, jeżeli wybrana podstawa nie jest niższa niż 4806 zł
Co najmniej 4806 zł ze zlecenia Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne mogą być tylko ze zlecenia Tak, działalność może pozostać objęta wyłącznie ubezpieczeniem zdrowotnym

Przykład: podstawa składek z działalności wynosi 2200 zł, a wynagrodzenie ze zlecenia 2000 zł. Łącznie daje to 4200 zł, czyli mniej niż minimalne wynagrodzenie w 2026 roku. W takim przypadku składki społeczne są obowiązkowe z działalności i z umowy zlecenia.

Jeżeli podstawa z działalności wynosi 2200 zł, a podstawa ze zlecenia 4900 zł, zlecenie osiąga próg minimalnego wynagrodzenia. Wtedy można wskazać zlecenie jako tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Z działalności pozostaje co do zasady obowiązek opłacania składki zdrowotnej.

Podstawy nie zawsze należy rozumieć jako proste dodawanie wypłaconych kwot. Trzeba uwzględnić podstawę wymiaru składek w konkretnym miesiącu, kolejność powstania tytułów oraz zasady rozliczania wynagrodzenia ze zlecenia. Przy kilku umowach zlecenia znaczenie może mieć także to, która umowa została zawarta wcześniej.

Przy Małym ZUS Plus sama wysokość przychodu z działalności nie przesądza o wyniku. Liczy się podstawa wymiaru składek zadeklarowana z działalności oraz podstawa przypisana do umowy zlecenia.

Jak ustalić obowiązkowy tytuł ubezpieczeń?

Decyzję można przeprowadzić według następującej kolejności:

  1. Sprawdź, czy czynności ze zlecenia mieszczą się w zakresie prowadzonej działalności.
  2. Ustal podstawę wymiaru składek społecznych z działalności objętej Małym ZUS Plus.
  3. Ustal podstawę wymiaru składek społecznych z umowy zlecenia.
  4. Porównaj każdą podstawę oraz ich kolejność z kwotą minimalnego wynagrodzenia, czyli 4806 zł w 2026 roku.
  5. Zgłoś właściwy zbieg tytułów w ZUS i sprawdź, czy zmiana tytułu nie wymaga aktualizacji dokumentów ubezpieczeniowych.

Przedsiębiorca może zadeklarować z działalności podstawę wyższą niż minimalna podstawa wynikająca z Małego ZUS Plus. Taka decyzja może wpłynąć na rozstrzygnięcie zbiegu. Nie wystarczy jednak samo założenie, że suma przychodów przekroczy próg. Dokumenty muszą wykazywać właściwą podstawę wymiaru składek.

Składka zdrowotna przy Małym ZUS Plus i umowie zlecenie

Mały ZUS Plus dotyczy przede wszystkim składek na ubezpieczenia społeczne. Nie oznacza automatycznego zwolnienia ze składki zdrowotnej. Przedsiębiorca co do zasady opłaca ją z działalności według formy opodatkowania i zasad obowiązujących w danym roku.

W 2026 roku minimalna miesięczna składka zdrowotna przedsiębiorcy wynosi 432,54 zł, czyli 9% minimalnego wynagrodzenia 4806 zł. Jej faktyczna wysokość może być wyższa, jeżeli wynika z dochodu albo zasad właściwych dla ryczałtu. Składka zdrowotna z umowy zlecenia jest rozliczana odrębnie, jeżeli zlecenie stanowi tytuł do ubezpieczeń.

Sytuacje szczególne

Wynik może zmienić się, gdy przedsiębiorca korzysta z innej ulgi albo ma dodatkowe tytuły ubezpieczenia. Najczęściej znaczenie mają następujące przypadki:

  • Ulga na Start – przez pierwsze sześć miesięcy przedsiębiorca nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z działalności. Jeżeli zlecenie jest poza działalnością, obowiązek ubezpieczeń społecznych powstaje zwykle z umowy zlecenia.
  • Emerytura – osoba mająca ustalone prawo do emerytury może co do zasady dobrowolnie podlegać ubezpieczeniom społecznym z działalności, ale zasady dotyczące samej umowy zlecenia wymagają osobnej oceny.
  • Renta z tytułu niezdolności do pracy – prowadzenie działalności może wiązać się z obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi aż do ustalenia prawa do emerytury.
  • Kilka umów zlecenia – trzeba uwzględnić kolejność powstania tytułów oraz podstawy wymiaru składek z poszczególnych umów.
  • Umowa o dzieło – nie tworzy zbiegu tytułów ubezpieczeń społecznych, choć w określonych przypadkach podlega zgłoszeniu do ZUS.

Przy zmianie tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń szczególne znaczenie mają kody tytułu ubezpieczenia oraz terminowe przekazanie dokumentów. Błędne uznanie zlecenia za wykonywane w ramach działalności albo pominięcie drugiego tytułu może prowadzić do konieczności korekty rozliczeń.

Najprostsza zasada jest taka: zlecenie zgodne z działalnością nie powoduje dodatkowych składek, natomiast zlecenie poza działalnością wymaga porównania podstaw z progiem 4806 zł obowiązującym w 2026 roku. Poniżej tego poziomu składki społeczne są obowiązkowe z obu tytułów, a po osiągnięciu progu można rozważyć wybór tytułu.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady księgowej ani prawnej. W przypadku kilku tytułów ubezpieczenia, zmiany kodu ubezpieczenia lub wątpliwości dotyczących składki zdrowotnej warto potwierdzić sposób rozliczenia w ZUS albo u specjalisty.

Redakcja bizdg.pl

Nasz zespół redakcyjny z pasją śledzi świat biznesu, finansów oraz edukacji i marketingu. Dzielimy się zdobytą wiedzą, przekładając złożone zagadnienia na proste i praktyczne porady. Chcemy, aby każdy mógł z nami łatwo zrozumieć najważniejsze trendy i rozwiązania.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?